ἐκπροσαλλογνοία [μεταφραστικὸ δάνειο ἀπὸ τὴν ἀγγλικὴ «gaslighting» | ἐκ + πρὸς + ἀλλογνοέω] = μορφὴ ψυχολογικῆς χειραγώγησης, ὅπου ὁ θύτης παραπλανεὶ τὸ θῦμα, μὲ σκοπὸ νὰ ἀμφισβητεῖ τὴν μνήμη, τὴν ἀντίληψη, ἀκόμη καὶ τὴν λογική του (παράγωγες: ἐκπροσαλλογνώμων, ἐκπροσαλλογνοέω/ἐκπροσαλλογνοώ) .
Κυριακή 5 Ιουλίου 2026
Η ιστορία των Ολυμπιακών Αγώνων — Παρίσι 1924
Οι Γάλλοι διοργανωτές ήθελαν να ξεπλύνουν την ντροπή των Ολυμπιακών Αγώνων του 1900 και τα κατάφεραν, παρουσιάζοντας μία διοργάνωση, όπου κυριάρχησε το ολυμπιακό πνεύμα. Οι Ολυμπιακοί Αγώνες του 1924 διεξήχθησαν στο Παρίσι από τις 4 Μαΐου έως τις 27 Ιουλίου και πήραν μέρος 3.089 αθλητές (2.954 άνδρες και 135 γυναίκες) από 44 χώρες. Η Εβδομάδα των Χειμερινών Αθλημάτων έλαβε χώρα από τις 25 Ιανουαρίου έως τις 5 Φεβρουαρίου 1924 στο Σαμονί της Γαλλίας και αργότερα η ΔΟΕ την αναγνώρισε ως τους Πρώτους Χειμερινούς Ολυμπιακούς Αγώνες.
Η απόφαση για την ανάθεση στο Παρίσι των Ολυμπιακών Αγώνων του 1924, ελήφθη στη Λωζάνη στις 2 Μαΐου 1921, κατά τη διάρκεια της συνόδου της Διεθνούς Ολυμπιακής Επιτροπής. Το Παρίσι υπερίσχυσε των υποψηφιοτήτων του Άμστερνταμ, της Βαρκελώνης, του Λος Άντζελες, της Ρώμης και της Πράγας. Καθοριστική ήταν η συμβολή του προέδρου της ΔΟΕ Πιερ ντε Κουμπερτέν, που ήθελε να δει τους 8ους Ολυμπιακούς Αγώνες να διεξάγονται στην πατρίδα του, προτού εγκαταλείψει την προεδρία της ΔΟΕ.
Στις καινοτομίες των αγώνων να σημειώσουμε:
Στην κατάταξη των μεταλλίων, οι ΗΠΑ επικράτησαν με 99 (45-27-27), έναντι 38 της Γαλλίας (13-15-10) και 37 της Φινλανδίας (14-13-10). Μορφή των αγώνων, με τρία χρυσά στην κολύμβηση (100 μ., 400 μ, 4Χ200 ελευθέρας), ο αμερικανός Τζόνι Βαϊσμίλερ, ο μετέπειτα Ταρζάν της μεγάλης οθόνης. Ο γοητευτικός Τζόνι ήταν ο πρώτος κολυμβητής στην ιστορία που έσπασε το φράγμα του ενός λεπτού στα 100 μ. ελευθέρας με επίδοση 59".
Advertisement
Ο Φινλανδός δρομέας Πάαβο Νούρμι, μετά τα δύο χρυσά της Αμβέρσας, πρόσθεσε στη συλλογή του άλλα τρία, με νίκες στα 1.500 μ., 5.000 μ. και 10.000 μ. ανωμάλου δρόμου.
Στην ιστορία, όμως, πέρασαν και οι βρετανοί ολυμπιονίκες των 100 μ. Χάρολντ Έιμπραμς και των 400 μ. Έρικ Λίντελ, η δράση των οποίων έγινε πλατύτερα γνωστή από τη βραβευμένη με 4 Όσκαρ ταινία του Χιου Χάντσον «Οι δρόμοι της φωτιάς» (1981).
Η Ελληνική Συμμετοχή
Η Ελλάδα έλαβε μέρος στους Ολυμπιακούς Αγώνες του 1924 με 38 αθλητές και μία αθλήτρια, την τενίστρια Λένα Βαλαωρίτου – Σκαραμαγκά (1897-1967). Ήταν η πρώτη παρουσία ελληνίδας αθλήτρια σε Ολυμπιακούς Αγώνες.
Η χώρα μας κατέκτησε ένα χρυσό μετάλλιο στους καλλιτεχνικούς αγώνες, με τον Κωνσταντίνο Δημητριάδη, που νίκησε στη γλυπτική με το ορειχάλκινο άγαλμα του Δισκοβόλου, ένα από τα τρία αντίτυπα του οποίου βρίσκεται απέναντι από το Παναθηναϊκό Στάδιο. Τα άλλα δύο βρίσκονται στη Ντιζόν της Γαλλίας και στη Νέα Υόρκη.
Πηγή: https://www.sansimera.gr/articles/545/91
Γιώτα Γιάννα: Η Ελληνίδα Τζάνις Τζόπλιν
Η τραγουδίστρια και δεξιοτέχνης της φυσαρμόνικας Γιώτα Γιάννα (καλλιτεχνικό ψευδώνυμο της Παναγιώτας Γιαννέλου) είχε παρουσία στα ελληνικά μουσικά δρώμενα περισσότερο από 60 χρόνια. Ερμήνευε κυρίως τραγούδια σε δεύτερες εκτελέσεις, αλλά «άρπαζε το τραγούδι απʼ τα μαλλιά και το έκανε ολοδικό της», σύμφωνα με τη Λένα Πλάτωνος.
Την είχαν χαρακτηρίσει «Ελληνίδα Τζάνις Τζόπλιν» (Σταμάτης Κραουνάκης) και «Πασιονάρια της λαϊκής πίστας» (Μάνος Χατζιδάκις). Ο ποιητής Γιώργος Χρονάς την αναφέρει ως μία από τις σημαντικότερες προσωπικότητες του καλλιτεχνικού χώρου. Μάλιστα την έκανε μία από τις επτά ηρωίδες του στο βιβλίο «Το μονόπρακτο της Σεβάς Χανούμ», δίνοντας στο δικό της κεφάλαιο τον τίτλο «Το βελούδινο υπόγειο της Γιώτας Γιάννα»
Η Γιώτα Γιάννα γεννήθηκε το 1928 στην Αθήνα και ξεκίνησε παίζοντας φυσαρμόνικα δίπλα στη Σοφία Βέμπο, συνοδεύοντάς την στο περίφημο τραγούδι «Ο άνθρωπός μου». Τη δεκαετία του ‘60 ηχογράφησε πολλούς δίσκους 45 στροφών κι έγινε πολύ γνωστή στο αθηναϊκό κοινό από τις εμφανίσεις της σε νυχτερινά κέντρα της Πλάκας και της Εθνικής Οδού.
Εκτός από τη Σοφία Βέμπο, συνεργάστηκε με σπουδαία και γνωστά ονόματα του λαϊκού τραγουδιού, όπως οι Βασίλης Τσιτσάνης, Απόστολος Καλδάρας, Ρίτα Σακελλαρίου, Άννα Βίσση, Καίτη Γκρέυ, Γιώτα Λύδια και Μπέμπα Μπλανς.
Το 2013 κυκλοφόρησε τον πρώτο της μεγάλο δίσκο με τίτλο «Τα μάτια της Γιώτας Γιάννα». Την ίδια χρονιά συνεργάστηκε με την Άννα Βίσση στο τραγούδι «Όσοι αγαπάνε δεν πεθαίνουνε» και συμμετείχε στην καλοκαιρινή περιοδεία της δημοφιλούς τραγουδίστριας. Τον Νοέμβριο του 2022 κυκλοφόρησε το τραγούδι «Μετωπικά» σε μουσική και στίχους Νίκου Καρβέλα, με τη συμμετοχή του Μπάμπη Στόκα. Από το 2017 τραγουδούσε στην μπουάτ «Απανεμιά» της Πλάκας.
Η Γιώτα Γιάννα πέθανε στην Αθήνα στις 5 Ιουλίου 2023, σε ηλικία 95 ετών.
Πηγή: https://www.sansimera.gr/biographies/3159
Βερόνικα Γκέριν: Η μαχητική δημοσιογράφος που δολοφονήθηκε κι έγινε ταινία
Η Βερόνικα Γκέριν (Veronica Guerin) ήταν ιρλανδή δημοσιογράφος (αστυνομική συντάκτρια), θύμα του οργανωμένου εγκλήματος της χώρας της, το οποίο ερευνούσε με την αρθρογραφία της. Έγινε παγκοσμίως γνωστή από τον κινηματογράφο και συγκεκριμένα μέσα από δύο ταινίες, που γυρίστηκαν στις αρχές της νέας χιλιετίας.
Η Βερόνικα Γκέριν γεννήθηκε στις 5 Ιουλίου 1959 στο Δουβλίνο. Φοίτησε σε καθολικό σχολείο και διακρίθηκε για τις αθλητικές της επιδόσεις σε πολλά αθλήματα (μπάσκετ, ποδόσφαιρο, καμόγκι και ιρλανδέζικο ποδόσφαιρο). Σπούδασε λογιστικά στο Τρίνιτι Κόλετζ του Δουβλίνου και αρχικά απασχολήθηκε στην επιχείρηση του πατέρα της.
Το 1983 άλλαξε επαγγελματική κατεύθυνση και ίδρυσε μία εταιρεία δημοσίων σχέσεων. Συνεργάστηκε με το κεντροδεξιό κόμμα «Φιάνα Φάιλ» («Στρατιώτες του Πεπρωμένου») κι έγινε βοηθός του αμφιλεγόμενου ηγέτη του Τσαρλς Χόχι, που διετέλεσε τρεις φορές πρωθυπουργός της Ιρλανδίας. Το 1985 παντρεύτηκε τον Γκράχαμ Τάρλεϊ, με τον οποίο απέκτησε ένα αγόρι.
Οι αποκαλύψεις που προκάλεσαν την οργή των ναρκέμπορων
Ανικανοποίητη και από τη νέα της δουλειά άλλαξε και πάλι επάγγελμα και στα 31 της ξεκίνησε καριέρα δημοσιογράφου. Άρχισε να συνεργάζεται με τις εφημερίδες «Sunday Business Post» και «Sunday Tribune». Εκμεταλλευόμενη τις γνωριμίες της στην ιρλανδική αστυνομία και τις πηγές της στον υπόκοσμο του Δουβλίνου, άρχισε να δημοσιεύει έρευνες για το οργανωμένο έγκλημα στην Ιρλανδία, αλλά και για τις δραστηριότητες του IRA.
Η διεύθυνση της εφημερίδας, αλλά και αστυνομία προσφέρθηκαν να της παράξουν προστασία επί 24ώρου βάσεως, αλλά η ίδια δεν την αποδέχτηκε, επειδή ήταν εμπόδιο στη δουλειά της. Τον Σεπτέμβριο της ίδιας χρονιάς ο βαρώνος των ναρκωτικών Τζον Γκίλιγκαν τής επιτέθηκε, επειδή σ’ ένα άρθρο της τον είχε κατηγορήσει για πολυτελή διαβίωση χωρίς εμφανή εισοδήματα. Αργότερα της τηλεφώνησε το σπίτι της και την απείλησε ότι θα απαγάγει και θα σκοτώσει τον γιο της, αν ξαναγράψει οτιδήποτε γι’ αυτόν.
Η δολοφονία της Βερόνικα Γκέριν
Στις 26 Ιουνίου 1996 κι ενώ είχε σταματήσει με το αυτοκίνητό της σ’ ένα φανάρι στα περίχωρα του Δουβλίνου, δέχτηκε έξι σφαίρες από τον συνεπιβάτη μιας μοτοσυκλέτας που πλεύρισε το αυτοκίνητό της. Όπως αποδείχτηκε αργότερα και οι δύο επιβαίνοντες ήταν μέλη της συμμορίας του Γκίλιγκαν και την εντολή της δολοφονίας της είχε δώσει το πρωτοπαλλήκαρό του Τσαρλς Μπόουντεν.
Ο θάνατος της Γκέριν ήταν ακαριαίος και συνέβη δύο ημέρες πριν από τη συμμετοχή της σε δημοσιογραφικό συνέδριο στο Λονδίνο, όπου θα μιλούσε για τους κινδύνους του δημοσιογραφικού επαγγέλματος.
Η ανάκριση αποκάλυψε αμέσως την ανάμιξη της συμμορίας Γκίλιγκαν στη δολοφονία της Γκέριν. Οι εμπλεκόμενοι συνελήφθησαν, αλλά ο Μπόουντεν εξασφάλισε καθεστώς προστατευόμενου μάρτυρα (ο πρώτος στα νομικά χρονικά της χώρας) και αποκάλυψε ονόματα και διευθύνσεις.
Οι συλλήψεις που ακολούθησαν ξεπέρασαν τις 150, ενώ κατασχέθηκαν μεγάλες ποσότητες ναρκωτικών και φορτία όπλων, με αποτέλεσμα η εγκληματικότητα να πέσει κατά 15% τα επόμενα χρόνια, σύμφωνα με τις επίσημες στατιστικές. Στην εξέλιξη αυτή συνέβαλαν με τους μηχανισμούς τους και οι οικονομικές υπηρεσίες της χώρας.
Ο Τζον Γκίλιγκαν είχε εγκαταλείψει την Ιρλανδία την προηγούμενη ημέρα της δολοφονίας της Γκέριν και χρόνια αργότερα συνελήφθη κι εκδόθηκε στην Ιρλανδία, όπου καταδικάστηκε σε κάθειρξη 28 ετών για εμπόριο ναρκωτικών και όχι για τη δολοφονία της μαχητικής και ατρόμητης δημοσιογράφου.
Το 2000 το Διεθνές Ινστιτούτο Τύπου ενέταξε τη Βερόνικα Γκέριν στον κατάλογο με τους «50 Ήρωες της Ελευθερίας του Τύπου» και το 2007 το Πανεπιστήμιο του Δουβλίνου προκήρυξε υποτροφία στη μνήμη της για μάστερ δημοσιογραφίας στην ερευνητική δημοσιογραφία.
Δύο ταινίες που την ανέδειξαν σε σύμβολο της μαχόμενης δημοσιογραφίας
Η δράση και η δολοφονία της Βερόνικα Γκέριν προκάλεσαν το ενδιαφέρον του κινηματογράφου, που έκανε γνωστό το όνομά της παγκοσμίως και σύμβολο της μαχόμενης δημοσιογραφίας.
Γυρίστηκαν δύο ταινίες: η πρώτη με τίτλο «Το τίμημα της αλήθειας» («When the Sky Falls», 2000), σε σκηνοθεσία του Τζον Μακένζι με πρωταγωνίστρια την Τζόαν Άλεν και η δεύτερη με τίτλο «Βερόνικα Γκέριν: Θανάσιμη Αποκάλυψη» («Veronica Guerin», 2003) σε σκηνοθεσία του Τζόελ Σουμάχερ με πρωταγωνίστρια την Κέιτ Μπλάνσετ.
Νισεφόρ Νιεπς: Ο εφευρέτης της φωτογραφίας
Ο Νισεφόρ Νιεπς (Nicéphore Niépce) ήταν γάλλος εφευρέτης, ο πρώτος που ανέπτυξε μια σταθερή φωτογραφική εικόνα. Θεωρείται ο εφευρέτης της φωτογραφίας, την οποία ονόμασε ηλιογραφία, ή τουλάχιστον ένας από τους πιονιέρους της φωτογραφίας.
Ο Ζοζέφ-Νισεφόρ Νιέπς γεννήθηκε στις 7 Μαρτίου 1765 στην πόλη Σαλόν-σιρ-Σον της ανατολικής Γαλλίας. Γόνος πλούσιας οικογένειας, φοίτησε σε εκκλησιαστικά σχολεία, χωρίς να ενδυθεί το ιερατικό σχήμα, όπως πολλοί πίστευαν. Υποστήριξε τη Γαλλική Επανάσταση, παρά το βασιλικό παρελθόν της οικογένειάς του (ο πατέρας του ήταν δικηγόρος στην αυτοκρατορική αυλή) και υπηρέτησε στον γαλλικό στρατό υπό τον Ναπολέοντα Βοναπάρτη
Το 1801 εγκαταστάθηκε στην πόλη Σεντ-Λουπ-ντε-Βαρέν, επτά χιλιόμετρα από τη γενέτειρά του, όπου αφοσιώθηκε στην έρευνα για το υπόλοιπο της ζωής του.
Η εφεύρεση του «πυραιολοφόρου»
Το 1807 ο Νίσεφορ Νιεπς (μαζί με τον αδελφό του Κλοντ) εφηύρε μια μηχανή
εσωτερικής καύσης, την οποία ονόμασε «pyréolophore» («πυραιολοφόρο»), από τις ελληνικές λέξεις «πυρ», «Αίολος» και «φέρω».
Βασισμένη σ’ ένα σύστημα εμβόλου-κυλίνδρου, ανάλογο με εκείνο των βενζινοκινητήρων του 20ού αιώνα, η μηχανή αυτή, πρόδρομος της μηχανής του Καρνό, χρησιμοποιούσε ως καύσιμο σκόνη λυκοποδίου.
Τα πρώτα πειράματα με τη φωτογραφία και η εφεύρεση της ηλιογραφίας
Τον Απρίλιο του 1816, ο Νιεπς πέτυχε τη λήψη της πρώτης φωτογραφίας με τη βοήθεια σκοτεινού θαλάμου, την οποία ονόμασε «héliographie» (ηλιογραφία), από τις ελληνικές λέξεις «ήλιος» και «γράφω». Αποτύπωσε τη θέα από το παράθυρο του εργαστηρίου του σε ένα φύλλο χαρτιού, ευαισθητοποιημένου με χλωριούχο άργυρο, αλλά δεν ήταν σε θέση να στερεώσει πλήρως την εικόνα.
Έτσι, στη συνέχεια για τον σκοπό αυτό χρησιμοποίησε ορισμένες ουσίες, όπως τα «βιτουμένια της Ιουδαίας», φωτοευπαθή ασφαλτικά υλικά, τα οποία σκληρύνονται κατά την έκθεσή τους στο φως. Με τη βοήθεια αυτών των ουσιών πέτυχε το 1822 την παραγωγή ενός φωτογραφικού αντιγράφου του σχήματος ενός αντικειμένου πάνω σε μια πλάκα από γυαλί.
Τέσσερα χρόνια αργότερα, το 1826, χρησιμοποιώντας σκοτεινό θάλαμο, αποτύπωσε πάλι τη θέα από το παράθυρο του εργαστηρίου του πάνω σ’ ένα φύλλο κασσίτερου. Ο κασσίτερος, ως μέταλλο, είχε το πλεονέκτημα ότι παρέμενε άθραυστος κι έτσι ήταν καταλληλότερος από το γυαλί για να χρησιμοποιηθεί στη συνέχεια και ως τυπογραφική πλάκα, όπως θα ήθελε ο Νιέπς.
Η πρώτη φωτομηχανική διαδικασία αναπαραγωγής
Έτσι, ο Νιέπς, όχι μόνο κατάφερε να επιλύσει το πρόβλημα της φωτογραφικής αναπαραγωγής φυσικών εικόνων, αλλά υπήρξε και ο εφευρέτης της πρώτης φωτομηχανικής διαδικασίας αναπαραγωγής.
Το 1827, κατά τη διάρκεια μιας επίσκεψής του στην Αγγλία, υπέβαλε ένα υπόμνημα σχετικά με την εφεύρεσή του στη Βασιλική Εταιρεία (Royal Society) του Λονδίνου. Όμως, η εμμονή του να τηρηθεί η τεχνική του μυστική εμπόδισε την περαιτέρω διερεύνησή της.
Η συνεργασία με τον Λουί Νταγκέρ
Ο Νιεπς, επειδή δεν μπορούσε από μόνος του να περιορίσει τους πολύ
μεγάλους χρόνους έκθεσης που προϋπέθετε η τεχνική του, είτε με χημικές είτε με οπτικές μεθόδους, αποδέχθηκε τελικά το 1829 την πρόταση του γάλλου ζωγράφου Λουί Νταγκέρ να συνεταιρισθούν για την τελειοποίηση και εκμετάλλευση της ηλιογραφίας.
Προτού προλάβει να δει κάποια ουσιαστική πρόοδο, ο Νισεφόρ Νιέπς πέθανε στις 5 Ιουλίου 1833 στην πόλη Σεντ-Λουπ-ντε-Βαρέν, σε ηλικία 68 ετών, χωρίς να έχει κατορθώσει να κατοχυρώσει με ευρεσιτεχνία τη μέθοδό του ή να πετύχει την εμπορική εκμετάλλευσή της.
Ο Λουί Νταγκέρ, όμως, βασιζόμενος στις γνώσεις του πέτυχε τελικά να περιορίσει δραστικά τον χρόνο έκθεσης, ανακαλύπτοντας μια νέα χημική διαδικασία, η οποία επέτρεπε την εμφάνιση και στερέωση των μη ορατών φωτογραφικών εικόνων, που παράγονται μετά από περιορισμένο χρόνο έκθεσης.
Πηγή: https://www.sansimera.gr/biographies/2947
Εγγραφή σε:
Αναρτήσεις (Atom)
-
Θὰ πᾶμε ἐκδρομή Mε ῥουκέτα φοβερή Ὡς τὸν οὐρανό... Οἱ μικροὶ Ἀϊνστάϊν... Μπὲς κι ἐσύ Σ' αὐτὴ τὴ διαδρομή Μὴν ἀργεῖς λεπτό Οἱ μικροὶ Ἀϊν...
-
Κατά την επίσκεψή τους στους Αγίους Τόπους το 473, οι βυζαντινοί πατρίκιοι, Γάλβιος και Κάνδιδος συνάντησαν μία Ιουδαία, η οποία είχε στην ...
