Η Ευρωπαϊκή Ημέρα για τη Θάλασσα γιορτάζεται κάθε χρόνο στις 20 Μαΐου από το 2008, με πρωτοβουλία της Ευρωπαϊκής Ένωσης, για να τονίσει τον σημαντικό ρόλο που παίζουν οι ωκεανοί και οι θάλασσες στην καθημερινή ζωή των πολιτών της Ε.Ε. και στην ευρωπαϊκή προσπάθεια για τη βιώσιμη ανάπτυξη.
Η 20η Μαΐου γιορτάζεται κάθε χρόνο ως Παγκόσμια Ημέρα Μέλισσας, με απόφαση του ΟΗΕ, έπειτα από πρόταση της Ένωσης Σλοβένων Μελισσοκόμων, για να υπομνησθούν στην παγκόσμια κοινή γνώμη τα οφέλη της μελισσών και των λοιπών επικονιαστών στον άνθρωπο, το περιβάλλον και τον πολιτισμό και να προωθηθούν δράσεις για την προστασία τους.
Η συνεισφορά της μέλισσας στην ανθρωπότητα και την επιβίωσή της είναι παγκοίνως αναγνωρισμένη. «Αν οι μέλισσες εξαφανιστούν, το ανθρώπινο είδος θα εξαφανιστεί μέσα σε τέσσερα χρόνια» φέρεται να έχει δηλώσει ο Αλβέρτος Αϊνστάιν.
Σύμφωνα με τη Διακυβερνητική Επιστημονική Επιτροπή του ΟΗΕ για τη Βιοποικιλότητα (IPBES), οι επικονιαστές έχουν μειωθεί έως και 3/4 στην Ευρώπη τα τελευταία 30 χρόνια. Παρόλο που η ακριβής αιτία για τη μείωση αυτή είναι ασαφής, πολλοί επιστήμονες επισημαίνουν ως αυτουργό την αύξηση των νεονικοτινοειδών παρασιτοκτόνων.
Η επιλογή της 20ης Μαΐου ως Παγκόσμιας Ημέρας Μέλισσας συμπίπτει με τη γέννηση το 1734 του σλοβένου ζωγράφου και μελισσοκόμου Άντον Γιάνσα, που θεωρείται ένας από τους πιονιέρους της σύγχρονης μελισσοκομίας.
Η Παγκόσμια Ημέρα Μετρολογίας γιορτάζεται κάθε χρόνο στις 20 Μαΐου, επειδή την ημερομηνία αυτή του 1875 υπογράφτηκε από αντιπροσώπους 17 κρατών η Συνθήκη του Μέτρου. Η συνθήκη αυτή θέτει το πλαίσιο για την παγκόσμια συνεργασία στον τομέα της μετρολογίας και των εφαρμογών της στη βιομηχανία, το εμπόριο και την καθημερινή ζωή.
Η Μετρολογία είναι η επιστήμη που ασχολείται με τις μετρήσεις, τα όργανα μέτρησης, την αξιοπιστία των οργάνων και των μετρήσεων, τις μονάδες μέτρησης και γενικότερα με ότι αφορά στον ακριβή και αποδεκτό προσδιορισμό των τιμών των μεγεθών που προσδιορίζουν τις ιδιότητες των σωμάτων ή των συστημάτων. Ο βασικός σκοπός της συνθήκης είναι η εξασφάλιση της ομοιομορφίας των μετρήσεων παγκοσμίως.
Η Ελλάδα προσχώρησε στη Συνθήκη του Μέτρου μόλις το 2001 και αρμόδια υπηρεσία για την εφαρμογή της είναι το Ελληνικό Ινστιτούτο Μετρολογίας, που εδρεύει στη Θεσσαλονίκη.
Θέμα της φετινής Παγκόσμιας Ημέρας Μετρολογίας (2026) είναι «Μετρολογία: Ενίσχυση της εμπιστοσύνης στη χάραξη πολιτικής».
Η Παγκόσμια Ημέρα Αυτοάνοσης και Αυτοφλεγμονώδους Αρθρίτιδας (World Autoimmune and Autoinflammatory Arthritis Day) γιορτάζεται κάθε χρόνο στις 20 Μαΐου για να ευαισθητοποιήσει το κοινό σχετικά με τις διάφορες αυτοάνοσες και αυτοφλεγμονώδεις ασθένειες που έχουν ως ένα από τα κύρια συμπτώματα τη φλεγμονώδη αρθρίτιδα. Καθιερώθηκε το 2012 από το «AiArthritis», ένα διεθνές ίδρυμα για την Αυτοάνοση και Αυτοφλεγμονώδη Αρθρίτιδα.
Τα αυτοάνοσα και αυτοφλεγμονώδη νοσήματα προκαλούνται από δυσλειτουργία του ανοσοποιητικού συστήματος, η οποία έχει ως αποτέλεσμα μία μη φυσιολογική ανοσολογική απόκριση στα υγιή κύτταρα, τους ιστούς ή τα όργανα του οργανισμού. Η κύρια διαφορά μεταξύ των δύο είναι ότι τα αυτοφλεγμονώδη νοσήματα αφορούν το εγγενές ανοσοποιητικό σύστημα, ενώ τα αυτοάνοσα νοσήματα αφορούν το ανοσοποιητικό σύστημα, όπως αυτό αναπτύσσεται στο σώμα μας μετά την έκθεσή του σε διάφορους παθογόνους παράγοντες.
Υπάρχουν περισσότεροι από 80 τύποι αυτοάνοσων νοσημάτων και πάνω από δύο δωδεκάδες αυτοφλεγμονώδεις καταστάσεις, αλλά μόνο μια χούφτα από αυτές αφορούν την αρθρίτιδα, δηλαδή επηρεάζουν τις αρθρώσεις. Τα συνήθη συμπτώματα της αρθρίτιδας περιλαμβάνουν πόνο στις αρθρώσεις, δυσκαμψία, πρήξιμο, ερυθρότητα και μειωμένη κινητικότητα. Οι πιο συχνές αυτοάνοσες ασθένειες που περιλαμβάνουν την αυτοάνοση και αυτοφλεγμονώδη αρθρίτιδα, είναι η ρευματοειδής αρθρίτιδα, η νεανική ιδιοπαθής αρθρίτιδα, η ψωριασική αρθρίτιδα (PsA), ο λύκος, το σύνδρομο Σέγκρεν, η αξονική σπονδυλαρθρίτιδα και η νόσος Στιλ.
Οι αυτοάνοσες και αυτοφλεγμονώδεις αρθρίτιδες επηρεάζουν αισθητά τις αρθρώσεις σε πρώιμα στάδια, αλλά καθώς εξελίσσονται, μπορεί να έχει συστηματική επίδραση σε ολόκληρο το σώμα. Αυτές οι ασθένειες συνήθως συνεπάγονται χρόνιο πόνο σε τουλάχιστον μία άρθρωση που διαρκεί περισσότερο από έξι εβδομάδες και μπορεί να έχει σημαντικό αρνητικό αντίκτυπο στην ποιότητα ζωής του ατόμου και να προκαλέσει ακόμη και αόρατη αναπηρία.
Άλλα κοινά συμπτώματα που μοιράζονται οι αυτοάνοσες και αυτοφλεγμονώδεις αρθρίτιδες είναι οι δύσκαμπτες και πρησμένες αρθρώσεις, η έντονη κόπωση, συμπτώματα που μοιάζουν με γρίπη (μυϊκή αδυναμία, ναυτία, αίσθημα αδιαθεσίας), ο πυρετός και η «ομίχλη εγκεφάλου» (λήθη, σύγχυση, έλλειψη συγκέντρωσης).
Σύμφωνα με τα διαθέσιμα στατιστικά στοιχεία, τουλάχιστον 300 εκατομμύρια άνθρωποι σε όλο τον κόσμο έχουν διαγνωστεί με κάποια ασθένεια αυτοάνοσης και αυτοφλεγμονώδους αρθρίτιδας. Ωστόσο, ο αριθμός των ατόμων που πάσχουν από αυτοάνοση ή αυτοφλεγμονώδη αρθρίτιδα εκτιμάται ότι είναι περίπου 450 εκατομμύρια, επειδή περισσότεροι από τους μισούς ασθενείς διαγιγνώσκονται με «αδιαφοροποίητη» ή «μη ταξινομημένη» νόσο ή και δεν διαγιγνώσκονται.
Η Παγκόσμια Ημέρα Αυτοάνοσης και Αυτοφλεγμονώδους Αρθρίτιδας καθιερώθηκε το 2012 από το «AiArthritis», ένα διεθνές ίδρυμα για την Αυτοάνοση και Αυτοφλεγμονώδη Αρθρίτιδα. Ο κύριος στόχος της είναι η ενημέρωση για τα αυτοάνοσα και αυτοφλεγμονώδη νοσήματα και η βελτίωση της πρόσβασης στη διάγνωση και τη θεραπεία σε όλο τον κόσμο.
Η Διεθνής Ημέρα Κλινικών Μελετών (International Clinical Trials Day) γιορτάζεται κάθε χρόνο στις 20 Μαΐου για να τιμηθούν οι επιστήμονες που ασχολούνται με την έρευνα για την ανάπτυξη νέων φαρμάκων, δηλαδή με τη διενέργεια κλινικών μελετών στους ανθρώπους. Η πρωτοβουλία ανήκε στην Ένωση Κλινικών Ερευνητών των ΗΠΑ και γρήγορα διεθνοποιήθηκε.
Η καθιέρωση της 20ης Μαΐου ως Διεθνούς Ημέρα Κλινικών Μελετών έχει τη σημασία της, καθώς την ημερομηνία αυτή του 1747 ο σκωτσέζος στρατιωτικός χειρουργός Τζέιμς Λιντ (1716-1794) πραγματοποίησε την πρώτη κλινική δοκιμή και έξι χρόνια αργότερα απέδειξε ότι το σκορβούτο, που αποδεκάτιζε τους ναυτικούς, οφειλόταν στην έλλειψη της βιταμίνης C.Στη χώρα μας, η διενέργεια κλινικών μελετών στους ανθρώπους εποπτεύεται σε όλες της τις φάσεις της από τον Εθνικό Οργανισμό Φαρμάκων (ΕΟΦ). Ο ΕΟΦ εγγυάται ότι η κλινική έρευνα στους ανθρώπους γίνεται με αυστηρή προσήλωση στους κανόνες της Ορθής Κλινικής Πρακτικής και τις θεμελιώδεις αρχές που καθορίζουν την ασφάλεια των συμμετεχόντων.
Βασική και απαραβίαστη αρχή είναι ότι η ασφάλεια, η αξιοπρέπεια και η ευζωία των συμμετεχόντων προηγούνται των επιδιώξεων της επιστήμης και κάθε άλλου συμφέροντος. Τα προσδοκώμενα οφέλη από τις κλινικές μελέτες με φάρμακα θεωρούνται πολύπλευρα και σημαντικά και αφορούν: α) στους ασθενείς που τους παρέχεται η δυνατότητα πρόσβασης σε καινοτόμες θεραπείες, β) στην ανάπτυξη των νοσηλευτικών ιδρυμάτων μας, στην εκπαίδευση των ιατρών και ερευνητών μας και στην εξέλιξη της δημόσιας υγείας, γ) στη δημόσια δαπάνη και στην εδραίωση της κλινικής έρευνας και ανάπτυξης.
Ας σημειωθεί ότι σημαντικές για τη δημόσια υγεία θεωρούνται και οι κλινικές δοκιμές για την ανάπτυξη ορφανών φαρμάκων (απευθύνονται σε άτομα τα οποία πάσχουν από σοβαρές, εκφυλιστικές και συχνά απειλητικές για τη ζωή ασθένειες και οι οποίες πλήττουν μέχρι ένα άτομο στα 50 000 στην Ευρωπαϊκή Ένωση - εξαιρετικά σπάνιες ασθένειες).
Βασική επιδίωξη του ΕΟΦ είναι η περαιτέρω ανάπτυξη των κλινικών μελετών στη χώρα μας, γιατί πέραν της συνεισφοράς τους στη Δημόσια Υγεία, συμβάλλουν αποφασιστικά και στην επιδιωκόμενη ανάπτυξη της χώρας.
Στα τέλη του 19ου αιώνα, το ταξίδι με το τρένο από την Ευρώπη στην Οθωμανική Αυτοκρατορία ήταν μακρύ και κουραστικό. Η κάθε χώρα είχε αναπτύξει το δικό της αυτόνομο σιδηροδρομικό δίκτυο. Φτάνοντας στα σύνορα, οι επιβάτες έπρεπε να αποβιβάζονται, να διασχίζουν τα σύνορα με τα πόδια και στη συνέχεια να επιβιβάζονται σε νέα αμαξοστοιχία.
Την επαναστατική ιδέα είχε ένας βέλγος επιχειρηματίας, ο Ζορζ Ναχελμάκερς. Ίδρυσε μία διεθνή εταιρία, έλαβε την άδεια για τη χρήση όλων των κρατικών σιδηροδρομικών δικτύων κατά μήκος της διαδρομής και δημιούργησε μία πολυτελή αμαξοστοιχία, που στα σύνορα κάθε χώρας άλλαζε μόνο την ατμομηχανή.
Τα δρομολόγια του Όριεντ Εξπρές (Orient Express) ξεκίνησαν στις 4 Οκτωβρίου του 1883, ενώνοντας το Παρίσι με το Τζιούρτζιου της Ρουμανίας, μέσω Μονάχου και Βιέννης. Από τον τερματικό σταθμό, οι επιβάτες περνούσαν στην απέναντι όχθη του Δούναβη με φέρι-μπόου για να πάρουν άλλο τρένο από τη Βάρνα της Βουλγαρίας και να φτάσουν έτσι στην Κωνσταντινούπολη. Από το 1889, τέθηκε σε λειτουργία η πρώτη σιδηροδρομική γραμμή που ένωνε απευθείας το Παρίσι με την Κωνσταντινούπολη, μέσω Βουδαπέστης και Βελιγραδίου.
Το ταξίδι διαρκούσε αρκετές ημέρες, κατά τη διάρκεια των οποίων οι επιβάτες χαλάρωναν στα βελούδινα διαμερίσματά τους, που ήταν πλήρως εξοπλισμένα με μπάνιο, γραφείο και αναπαυτικά κρεβάτια. Στο εστιατόριο μπορούσαν να απολαύσουν τον καφέ, το ποτό τους και ό,τι γεύμα επιθυμούσαν.test
Στην πραγματικότητα, το τρένο του Ναχελμάκερς ήταν ένα πολυτελέστατο κινητό ξενοδοχείο, με ανέσεις που κανείς μπορούσε να βρει σε ελάχιστα ευρωπαϊκά ξενοδοχεία. Βέβαια ήταν πανάκριβο κι επομένως για λίγους εκλεκτούς ταξιδιώτες. Σε συνδυασμό με το γεγονός ότι τα διαμερίσματα ήταν ιδιωτικά, το Όριεντ Εξπρές προσφερόταν για παράνομες ερωτικές συναντήσεις.
Οι μέρες της δόξας για το Όριεντ Εξπρές έφτασαν στο τέλος τους στα μέσα της δεκαετίας του 1970. Αν και συνέχισε να προσφέρει ποιοτικές υπηρεσίες, οι απαιτητικοί ταξιδιώτες άρχισαν να προτιμούν όλο και περισσότερο την ταχύτητα του αεροπλάνου. Το τελευταίο ταξίδι του θρυλικού αυτού τρένου ξεκίνησε στις 20 Μαΐου του 1977.
Γερμανίδα πιανίστρια και συνθέτρια. Από τις σημαντικότερες πιανιστικές προσωπικότητες του 19ου αιώνα και σύζυγος του διακεκριμένου συνθέτη της εποχής του Ρομαντισμού Ρόμπερτ Σούμαν.
Η Κλάρα Γιοζεφίνε Βικ (Clara Josephine Wieck) γεννήθηκε στη Λειψία στις 13 Σεπτεμβρίου 1819 στους κόλπους μιας μουσικής οικογένειας με πέντε παιδιά. Ο πατέρας της Φρίντριχ Βικ σπούδασε θεολογία, αλλά αφιερώθηκε στη μουσική ως έμπορος μουσικών οργάνων και δάσκαλος πιάνου. Η μητέρα της Μαριάνε Τρόμλιτς ήταν σολίστ του πιάνου και σοπράνο. Οι γονείς της χώρισαν, όταν ήταν η Κλάρα ήταν τεσσάρων χρονών.
Με την ενθάρρυνση του πατέρα της Φρίντριχ Βικ, που ανέλαβε την επιμέλειά των πέντε παιδιών του, άρχισε μαθήματα πιάνου από την ηλικία των πέντε ετών και το 1835 ήταν ήδη γνωστή σε όλη την Ευρώπη ως παιδί-θαύμα. Την ίδια χρονιά ερωτεύτηκε τον μαθητή του πατέρα της και μετέπειτα διακεκριμένο συνθέτη Ρόμπερτ Σούμαν (1810-1856) και παρά τις έντονες αντιρρήσεις του αυστηρού κυρίου Βικ τον παντρεύτηκε με δικαστική εντολή στις 12 Σεπτεμβρίου 1840.
Η Κλάρα Σούμαν στάθηκε στο πλευρό του συζύγου της σε όλες τις προσωπικές κρίσεις του και τις περιπέτειες της υγείας του, που οδήγησαν στον πρόωρο θάνατό του στις 29 Ιουλίου 1856. Μετά τον θάνατο του συζύγου της συνδέθηκε με επαγγελματική σχέση, αλλά και στενή προσωπική φιλία (κάποιοι έκαναν λόγο για ερωτική σχέση), με τον σπουδαίο γερμανό συνθέτη Γιοχάνες Μπραμς (1833-1897). Από το 1881 έως το 1893 επιμελήθηκε την ολοκληρωμένη έκδοση των έργων του Ρόμπερτ Σούμαν.
Στις 12 Μαρτίου 1891 έδωσε το τελευταίο της κοντσέρτο στη Φρανκφούρτη, ερμηνεύοντας το έργο του Μπραμς Παραλλαγές σ’ ένα θέμα του Χάυδν. Στις 26 Μαρτίου 1896 υπέστη εγκεφαλικό επεισόδιο και δύο μήνες αργότερα (20 Μαΐου 1896) έφυγε από τη ζωή, σε ηλικία 76 ετών.
Την Κλάρα Σούμαν έχουν υποδυθεί στη μεγάλη οθόνη η Κάθριν Χέμπουρν στη βιογραφική ταινία του Κλάρενς Μπράουν Song of Love, παραγωγής 1947, και η γερμανίδα Μαρτίνα Γκέντεκ στην ταινία της Χέλμα Ζάντερς-Μπραμς Geliebte Clara (Πολυαγαπημένη Κλάρα), γερμανο-γαλλο-ουγγρικής παραγωγής 2008.
