Τρίτη 19 Μαΐου 2026
Παγκόσμια Ημέρα Οικογενειακού Ιατρού
Η 19η Μαΐου έχει οριστεί ως Παγκόσμια Ημέρα Οικογενειακού Γιατρού (World Family Doctors Day) με πρωτοβουλία της Παγκόσμιας Ένωσης Γενικής/Οικογενειακής Ιατρικής (WONCA).
Ο Γενικός/Οικογενειακός Ιατρός προσφέρει μια αρχική, συνεχιζόμενη, ολιστική, συντονισμένη και προσωποποιημένη φροντίδα στον ασθενή, βασιζόμενη στη μοναδική αλληλεπίδραση και επικοινωνία που δημιουργείται με το χρόνο ανάμεσα στον ίδιο και το γιατρό του. Βασικό στοιχείο είναι η συνεχιζόμενη φροντίδα. Με το χρόνο ο οικογενειακός γιατρός γνωρίζει τον ασθενή και την οικογένειά του, παρακολουθεί τη ζωή και την υγεία του να εξελίσσονται και έτσι εδραιώνεται μια μακροχρόνια σχέση εμπιστοσύνης.
Από ελληνικής πλευράς στον εορτασμό συμμετέχει η Ελληνική Εταιρεία Γενικής/Οικογενειακής Ιατρικής (ΕΛΕΓΕΙΑ), που αγωνίζεται με συνέπεια από το 1986 για την εγκαθίδρυση του Οικογενειακού Ιατρού για όλους τους πολίτες, στην ουσία για να δώσει σε κάθε οικογένεια έναν γιατρό σύμβουλο και φίλο που να της συμπαραστέκεται σε κάθε πρόβλημα υγείας.
Παγκόσμια Ημέρα Ιδιοπαθών Φλεγμονωδών Νόσων του Εντέρου
Εορτάζεται κάθε χρόνο τη 19η Μαΐου από οργανώσεις ασθενών σ’ όλο τον κόσμο (στην Ελλάδα από τον Σύλλογο Ατόμων με Νόσο του Crohn και Ελκώδη Κολίτιδα), με κύριο στόχο την ενημέρωση και ευαισθητοποίηση του κοινού για τις Ιδιοπαθείς Φλεγμονώδεις Νόσους του Εντέρου.
Ως Ιδιοπαθείς Φλεγμονώδεις Νόσοι του Εντέρου, χαρακτηρίζονται η νόσος του Κρον (Crohn) και η Ελκώδης Κολίτιδα. Είναι ανίατες χρόνιες παθήσεις του γαστρεντερικού συστήματος κι έχουν παρόμοια συμπτωματολογία. Έχει υπολογισθεί ότι 5 εκατομμύρια άνθρωποι σε όλο τον κόσμο πάσχουν από τις δυο αυτές ασθένειες.
ΣΧΕΤΙΚΟΙ ΙΣΤΟΤΟΠΟΙ
Η επεισοδιακή συναυλία του Σάκη Ρουβά στην Κύπρο
Στις 19 Μαΐου 1997 ο νεαρός έλληνας τραγουδιστής Σάκης Ρουβάς βρέθηκε στην Κύπρο, για μία κοινή συναυλία με τον τούρκο συνάδελφό του Μπουράκ Κουτ. Η συναυλία έγινε σε ποδοσφαιρικό γήπεδο της κατεχόμενης Λευκωσίας υπό την αιγίδα του ΟΗΕ, στο πλαίσιο των προσπαθειών για επαναπροσέγγιση των δύο κοινοτήτων του νησιού.
Ο Σάκης Ρουβάς αντιμετώπισε την οργή και την αγανάκτηση της πλειονότητας των Κυπρίων, αλλά και πολλών Ελλήνων καλλιτεχνών, για την απόφασή του να πραγματοποιήσει αυτή τη συναυλία στην Πράσινη Γραμμή και μάλιστα κατά την ημέρα της επετείου της γενοκτονίας των Ποντίων. Δριμύς υπήρξε ο Διονύσης Σαββόπουλος, ο οποίος χαρακτήρισε το Σάκη Ρουβά «ανίδεο». Ο Μπουράκ Κουτ από την άλλη δέχτηκε την επίθεση των «Γκρίζων Λύκων».Η συναυλία είχε μικρή προσέλευση, ενώ την ίδια ώρα σημειώνονταν σοβαρά επεισόδια ανάμεσα σε ελληνοκύπριους μοτοσικλετιστές, που προσπάθησαν να προσεγγίζουν το χώρο της συναυλίας και την κυπριακή αστυνομία, με αποτέλεσμα τον ελαφρύ τραυματισμό 50 ατόμων και τη σύλληψη άλλων 55. Επίσης, στην πλατεία Ελευθερίας της Λευκωσίας είχαν συγκεντρωθεί γύρω στα 1.500 άτομα, φωνάζοντας συνθήματα, όπως «Ελευθερία ή θάνατος», «Όχι στην ομοσπονδία» κ.ά. Η κυπριακή κυβέρνηση, με τη σύμφωνη γνώμη της οποίας πραγματοποιήθηκε η συναυλία, καταδίκασε τα επεισόδια.
Ο Σάκης Ρουβάς, απαντώντας στους επικριτές του, δήλωσε: «Πιστεύω ότι σήμερα δεν προτείναμε λύσεις στο πρόβλημα που υπάρχει... Πιστεύω ότι δώσαμε ένα μήνυμα εμείς σήμερα. Τίποτα παραπάνω. Εμείς τραγουδιστές είμαστε και αυτό που ξέρουμε να κάνουμε είναι να τραγουδάμε».
Μήτσος Αλεξανδρόπουλος
Ο Μήτσος Αλεξανδρόπουλος υπήρξε ένας από τους σημαντικότερους πεζογράφους της μεταπολεμικής γενιάς, «ένας ακαταπόνητος άνθρωπος των γραμμάτων, που εισέφερε σημαντικά σε όλα τα επιμέρους είδη της πεζογραφίας, με διηγήματα, μυθιστορήματα, βιογραφίες, και για μισό περίπου αιώνα αποτέλεσε έναν μοναδικό κόμβο μεταξύ της σύγχρονης ελληνικής και της ρωσικής λογοτεχνίας», όπως ανέφερε η ανακοίνωση της Εταιρείας Συγγραφέων με αφορμή το θάνατό του τον Μάιο του 2008.
Έζησε ως πολιτικός πρόσφυγας στη Σοβιετική Ένωση από το 1956 έως το 1975 και σύμφωνα με τους κριτικούς, στο έργο του αναπτύχθηκαν δύο λογοτεχνικές και πολιτισμικές παραδόσεις, η ελληνική και η ρωσική. Η γραφή του κινείται στο πλαίσιο του ποιητικού ρεαλισμού, με στοιχεία πολιτικού και κοινωνικού προβληματισμού και επιρροές από τη ρωσική λογοτεχνία του δεύτερου μισού του 19ου αιώνα και από ευρωπαίους συγγραφείς του μεσοπολέμου, όπως ο Φραντς Κάφκα και ο Τζέιμς Τζόις. Ο ίδιος έλεγε: «Αισθάνομαι πως έγραφα συνέχεια το ίδιο βιβλίο», παρόλο που πουθενά δεν υπάρχει επανάληψη σε «ρυθμούς, θέματα, μορφές, τον τρόπο της γραφής…».
Ο Μήτσος Αλεξανδρόπουλος γεννήθηκε στις 26 Μαΐου 1924 στην Αμαλιάδα Ηλείας. Τελειώνοντας το Γυμνάσιο, πήγε στην Αθήνα το 1944 και σπούδασε Νομικά έως το 1947 που στρατεύτηκε. Τα εφηβικά και νεανικά του χρόνια σφραγίστηκαν από τη συμμετοχή του στην Αντίσταση, καθώς ήταν οργανωμένος στην ΕΠΟΝ από το 1942. Το 1948, κατά τη διάρκεια του Εμφυλίου Πολέμου, εντάχθηκε στο «Δημοκρατικό Στρατό» και συγκεκριμένα στους αντάρτες του αρχηγείου της Ηπείρου. Με το ψευδώνυμο «Σφυρής», έστελνε χρονογραφήματα στα «Καθημερινά Νέα» που έβγαζαν στο αρχηγείο οι Βασίλης Άνθης και Κώστας Τσανάκας.
Στα τέλη του 1949, μετά τη λήξη του Εμφυλίου, διέφυγε στις χώρες της ανατολικής Ευρώπης, αρχικά στο Βουκουρέστι και από το 1956 στη Μόσχα, όπου παρέμεινε έως τον επαναπατρισμό του το 1975. Το 1953 καταδικάστηκε ερήμην τρις εις θάνατον από το στρατοδικείο Ιωαννίνων.
Οι πρώτες δημοσιεύσεις του στα ελληνικά και τα ρωσικά προκάλεσαν την προσοχή των διανοουμένων της Αριστερός που έμεναν στην Ελλάδα και αρθρογραφούσαν στο περιοδικό «Επιθεώρηση Τέχνης». Ως τότε είχαν κυκλοφορήσει στο εξωτερικό δύο τόμοι με διηγήματά του από τον εμφύλιο (1954 και 1956), αλλά στον ελλαδικό χώρο έγινε γνωστός απ’ τη βράβευσή του στο διαγωνισμό «Κορυσχάδες», που είχε προκηρύξει το περιοδικό το 1963. Στη συνέχεια, τυπώθηκε στην Αθήνα το μυθιστόρημά του «Νύχτες και Αυγές» (1963) και η συλλογή διηγημάτων «Λευκή Ακτή» (1966).
Μετά τον επαναπατρισμό του κυκλοφόρησαν η συλλογή διηγημάτων «Φύλλα Φτερά» (1977) και τα μυθιστορήματα «Σκηνές από το Βίο του Μάξιμου Γραικού» (1976), «Τα θαύματα έρχονται στην ώρα τους» (1976) και «Μικρό όργανο για τον επαναπατρισμό (1980).
Από τις μελέτες του του περίοπτη θέση κατέχουν οι «Πέντε Ρώσοι κλασικοί», όπου εξετάζονται οι Πούσκιν, Γκόγκολ, Μπελίνσκι, Ντοστογιέφσκι και Τολστόι (1975), καθώς και η τρίτομη ιστορία της «Ρωσικής Λογοτεχνίας, από τον 11ο αιώνα έως την επανάσταση του 1917» (1977-1978). Από τις μεταφράσεις του, πρέπει να υπογραμμιστεί ιδιαίτερα «Η Πολιορκία και η άλωση της Πόλης από τους Τούρκους», ένα ρωσικό χρονικό του Νέστορα Ισκεντέρη (1978), άγνωστο έως την έκδοσή του στον ελλαδικό χώρο.
Το ρωσικό κεφάλαιο της δουλειάς του ολοκληρώθηκε με τη μυθιστορηματική βιογραφία του «Ο Τολστόι» και με ένα αφιέρωμα στην τραγική περίπτωση του ρώσου ποιητή Όσιπ Μαντελστάμ – το «Όσιπ Μαντελστάμ. Στην Πετρούπολη θα σμίξουμε πάλι» ήταν η τελευταία του συνεισφορά στα ελληνικά γράμματα.
Για το σύνολο του έργου του τιμήθηκε με το Μεγάλο Κρατικό Βραβείο Λογοτεχνίας το 2001, με τα διεθνή λογοτεχνικά βραβεία Τολστόι (1978) και Γκόρκι (1979), για τις μελέτες και μεταφράσεις του από τη ρωσική λογοτεχνία, με το πρώτο βραβείο μυθιστορηματικής βιογραφίας (1981, για «Το ψωμί και το βιβλίο: ο Γκόρκι»), το βραβείο Τουμανιάν (1985 για το «Οι Αρμένηδες: ταξίδι στη χώρα τους και την ιστορία τους») και το μετάλλιο Πούσκιν (2007).
Ο Μήτσος Αλεξανδρόπουλος άφησε την τελευταία του πνοή τα ξημερώματα της 19ης Μαΐου 2008, στο νοσοκομείο «Ερρίκος Ντινάν» της Αθήνας, ύστερα από άνιση μάχη με τον καρκίνο.
Έγραψαν για τον Μήτσο Αλεξανδρόπουλο
ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΚΟ ΑΝΘΟΛΟΓΙΟ
Τόμας Έντουαρντ Λόρενς
Άγγλος στρατιωτικός, αρχαιολόγος και συγγραφέας. Πολλοί Άραβες τον θεωρούν λαϊκό ήρωα για τους αγώνες του υπέρ της απελευθέρωσης των Αράβων από τον οθωμανικό και τον ευρωπαϊκό ζυγό. Αλλά και πολλοί Βρετανοί τον συγκαταλέγουν μεταξύ των μεγαλύτερων ηρώων της χώρας τους.
Ο Τόμας Έντουαρντ Λόρενς (Thomas Edward Lawrence) -γνωστότερος ως Λόρενς της Αραβίας - γεννήθηκε στις 16 Αυγούστου 1888 στο Τρίμεντοκ της βόρειας Ουαλίας. Από παιδί, ακόμα, τον είχε «κερδίσει» η αρχαιολογία. Αποφοίτησε αριστούχος από το Jesus College του Πανεπιστημίου της Οξφόρδης και ξεκίνησε μεταπτυχιακές σπουδές στη μεσαιωνική αγγειοπλαστική, τις οποίες όμως εγκατέλειψε όταν του προτάθηκε να εργαστεί σε κάποιες βρετανικές αρχαιολογικές ανασκαφές στη Μέση Ανατολή. Εκεί ήρθε σε επαφή με τους Άραβες, την κουλτούρα και τη γλώσσα τους, συλλέγοντας εμπειρίες που αργότερα αποδείχθηκαν ανεκτίμητες.
Όταν ξέσπασε ο Α’ Παγκόσμιος Πόλεμος το 1914, ο Λόρενς στρατολογήθηκε ως στρατιωτικός σύνδεσμος μεταξύ των βρετανικών και των αραβικών δυνάμεων στο Κάιρο. Δύο χρόνια αργότερα, οι Άραβες επαναστάτησαν ενάντια στην Οθωμανική Αυτοκρατορία κι ο Λόρενς στάλθηκε στη Μέκκα. Η αποστολή του ήταν να κατασκοπεύσει τον άτακτο στρατό των διαφόρων αραβικών φυλών, αλλά γοητεύτηκε από το πνεύμα της ερήμου, ένωσε τους Άραβες σε τακτικό στρατό και τους οδήγησε σε νικηφόρες μάχες εναντίον των Τούρκων. Τις εμπειρίες του από την Αραβική Επανάσταση τις κατέγραψε στα κλασσικά βιβλία του «Επτά στύλοι της σοφίας: Ένας θρίαμβος» (εκδόσεις Εστία) και «Ανταρτοπόλεμος στην έρημο» (εκδόσεις Άγρα).
Μετά τον πόλεμο, εργάσθηκε στο βρετανικό Υπουργείο Εξωτερικών και το 1919 συμμετείχε στη Διάσκεψη των Παρισίων για την ειρήνη, όπου υποστήριξε ενθέρμως την ιδέα της αραβικής ανεξαρτησίας. Παρά τις προσπάθειές του, όμως, η Συρία, η Παλαιστίνη και το Ιράκ παρέμειναν κάτω από την κυριαρχία της Γαλλίας και της Βρετανίας.
Advertisement
Το 1921 διορίστηκε σύμβουλος του Γουίστον Τσόρτσιλ στο Υπουργείο Αποικιών, θέση από την οποία παραιτήθηκε ένα χρόνο αργότερα για να καταταγεί στη βρετανική πολεμική αεροπορία. Προκειμένου να διατηρήσει την ανωνυμία του, χρησιμοποίησε ψεύτικο όνομα (Τόμας Έντουαρντ Ρος), κάτι που ανακάλυψαν οι εφημερίδες και αποπέμφθηκε. Κατάφερε να επανέλθει, με τη βοήθεια ενός υψηλόβαθμου φίλου του, τον Αύγουστο του 1925, με το όνομα Τόμας Έντουαρντ Σόου.
Από τη RAF αποχώρησε το Μάρτιο του 1935 και αποσύρθηκε στο αγρόκτημά του στο Ντόρσετ της Αγγλίας. Δύο μήνες αργότερα είχε ένα ατύχημα με τη μοτοσικλέτα του και υπέστη βαριές κρανιοεγκεφαλικές κακώσεις. Πέθανε στις 19 Μαΐου 1935.
Παγκόσμια Ημέρα Ευγενούς Άμιλλας
Η Παγκόσμια Ημέρα Ευγενούς Άμιλλας (World Fair Play Day) γιορτάζεται κάθε χρόνο στις 19 Μαΐου για να προωθήσει το πνεύμα της φιλίας, της αλληλεγγύης, της ανεκτικότητας, της ένταξης και της μη διάκρισης στον αθλητισμό. Αρχικά τιμόταν στις 7 Σεπτεμβρίου, αλλά μεταφέρθηκε στις 19 Μαΐου όταν εντάχθηκε στο καλεντάρι με τις διεθνείς ημέρες του ΟΗΕ.
Η ευγενής άμιλλα (fair play), περισσότερο γνωστή στα καθ’ ημάς ως ευ αγωνίζεσθαι, είναι η πρακτική του να δείχνει κανείς σεβασμό, ειλικρίνεια και ακεραιότητα στον αθλητισμό ή στον ανταγωνισμό, ακολουθώντας τους κανόνες, σεβόμενος τους αντιπάλους και τους διαιτητές και συμμετέχοντας χωρίς δόλο ή επιδίωξη άδικου πλεονεκτήματος. Πρόκειται για μια σύνθετη έννοια, που έχει τις ρίζες της σε θεμελιώδεις αξίες κοινές στον αθλητισμό και την καθημερινή ζωή, όπως η δικαιοσύνη, ο σεβασμός, η φιλία, η ομαδικότητα, η ισότητα και η ακεραιότητα. Η ευγενής λαμιλλα υπερβαίνει την απλή τήρηση των γραπτών κανόνων και δίνει έμφαση στη σημασία του σεβασμού και των άγραφων κανόνων, καθώς και στη διαρκή εκδήλωση σεβασμού προς τους αντιπάλους, συμπαίκτες, διαιτητές και θεατές.
Η ευγενής άμιλλα μπορεί να εκφραστεί με διάφορους τρόπους ανάλογα με το άθλημα, αλλά έχει πάντα ως πυρήνα τον σεβασμό, τη δικαιοσύνη και τη θετική συμπεριφορά. Περιλαμβάνει τη συμπεριφορά που θα θέλαμε να δεχόμαστε και εμείς, την αναγνώριση καλών προσπαθειών, ακόμη και από τον αντίπαλο, και την αποδοχή των λαθών. Συνήθη παραδείγματα είναι οι χειραψίες, η βοήθεια σε έναν πεσμένο αντίπαλο, τα λόγια ενθάρρυνσης, τα χειροκροτήματα, τα κόλλα πέντε (high ive) και ο γενικός σεβασμός προς όλους.
Η ευγενής άμιλλα προάγει τον αμοιβαίο σεβασμό και μας διδάσκει να αναγνωρίζουμε και να τιμούμε την αξία κάθε ανθρώπου. Προωθεί την ισότητα, ενώνει τους ανθρώπους ανεξαρτήτως πολιτισμού και ενδυναμώνει τη νεολαία δείχνοντας πώς ο αθλητισμός μπορεί να εμπνεύσει κοινωνική αλλαγή και να ενισχύσει τις κοινότητες. Όταν δεσμευόμαστε στην ευγενή άμιλλα, υπακούοντας στους κανόνες, σεβόμενοι τους αντιπάλους και καταπολεμώντας τη βία και το ντόπινγκ, όλοι ωφελούνται.test
Η ιστορία της Παγκόσμιας Ημέρας Ευγενούς Άμιλλας ξεκινά το 2013, όταν η Panathlon Wallonie-Bruxelles, μια μη κερδοσκοπική οργάνωση με έδρα τις Βρυξέλλες που προωθεί την ηθική, την ευγενή άμιλλα και τις θετικές αξίες στον αθλητισμό στη γαλλόφωνη κοινότητα του Βελγίου, διοργάνωσε για πρώτη φορά μια εβδομάδα δραστηριοτήτων τον Σεπτέμβριο, περιλαμβάνοντας και τη Σκυταλοδρομία της Ευγενούς Άμιλλας (Relay du Fair Play).
Το 2020, η Panathlon International, το Ευρωπαϊκό Κίνημα Ευγενούς Άμιλλας (European Fair Play Movement) και η Διεθνής Επιτροπή Ευγενούς Άμιλλας (International Fair Play Committee) ένωσαν τις δυνάμεις τους για την καθιέρωση της Παγκόσμιας Ημέρας Ευγενούς Άμιλλας. Η ημερομηνία της 7ης Σεπτεμβρίου επιλέχθηκε για να τιμήσει την επέτειο ίδρυσης της Διεθνούς Επιτροπής Ευγενούς Άμιλλας, η οποία δημιουργήθηκε το 1963 από μέλη της UNESCO, της Διεθνούς Ένωσης Αθλητικών Συντακτών (AIPS), του Διεθνούς Συμβουλίου Επιστήμης Φυσικής Αγωγής και Αθλητισμού (ICSSPE), της FIFA, της FIBA, της FILA (νυν United World Wrestling) και του International Rugby Board (νυν World Rugby).
Η Παγκόσμια Ημέρα Ευγενούς Άμιλλας γιορταζόταν κάθε Σεπτέμβριο από το 2020 έως το 2024. Το 2024, ο ΟΗΕ την ανακήρυξε ως μία από τις Διεθνείς Ημέρες του, μεταφέροντας την ημερομηνία εορτασμού στις 19 Μαΐου από το 2025. Το σχετικό ψήφισμα της γενικής συνέλευσης του διεθνούς οργανισμού αναγνώρισε τη σημασία της ευγενούς άμιλλας και τον ρόλο του αθλητισμού στην προώθηση της ειρήνης, της βιώσιμης ανάπτυξης, της κοινωνικής συνοχής, της ισότητας των φύλων και της ενδυνάμωσης των γυναικών και των κοριτσιών.
Υπερσιβηρικός Σιδηρόδρομος
Μεγάλη σιδηροδρομική γραμμή στη Ρωσία, που συνδέει το ευρωπαϊκό τμήμα της αχανούς χώρας (Μόσχα) με τις ακτές του Ειρηνικού Ωκεανού (Βλαδιβοστόκ) δια μέσου της Σιβηρίας. Έχει μήκος 9.289 χιλιόμετρα και είναι η μεγαλύτερη σιδηροδρομική γραμμή του κόσμου.
Στις 9 Μαρτίου 1891 η Ρωσία εξέδωσε αυτοκρατορικό διάταγμα, με το οποίο έκανε γνωστές τις προθέσεις της για την κατασκευή του γιγαντιαίων διαστάσεων έργου, που εξυπηρετούσε τα ιμπεριαλιστικά της σχέδια προς Ανατολάς. Ο «θεμέλιος λίθος» της γραμμής τέθηκε στις 19 Μαΐου του ίδιου έτους από τον τσάρο Νικόλαο Β’ και αμέσως άρχισε η κατασκευή της ταυτόχρονα και από τη Μόσχα και από το Βλαδιβοστόκ. Χρειάστηκαν 25 χρόνια για την ολοκλήρωση του έργου και στις 5 Οκτωβρίου 1916 έγιναν τα εγκαίνια του Υπερσιβηρικού, λίγους μήνες πριν από την πτώση του τσαρισμού στη Ρωσία κι ένα χρόνο περίπου πριν από την έκρηξη της Οκτωβριανής Επανάστασης.
Ο Υπερσιβηρικός Σιδηρόδρομος παραμένει και σήμερα ζωτικής σημασίας αρτηρία για τις εμπορευματικές και επιβατικές μεταφορές στη Ρωσία. Το 30% των εμπορευματικών μεταφορών προς την Άπω Ανατολή εκτελούνται με τον Υπερσιβηρικό. Τις επιβατικές μεταφορές εκτελεί η ταχεία αμαξοστοιχία «Ρωσία», που διανύει τη διαδρομή Μόσχα – Βλαδιβοστόκ σε 7 με 8 ημέρες, και εκτός από τους τακτικούς επιβάτες, προσελκύει πλήθος τουριστών, που θέλουν να νιώσουν την εμπειρία του ξεχωριστού αυτού ταξιδιού.
Πηγή: https://www.sansimera.gr/articles/1166
Η Γενοκτονία των Ποντίων
Ένα εκλεκτό τμήμα του Ελληνισμού ζούσε στα βόρεια της Μικράς Ασίας, στην περιοχή του Πόντου, μετά τη διάλυση της Βυζαντινής Αυτοκρατορίας. Η άλωση της Τραπεζούντας το 1461 από τους Οθωμανούς δεν τους αλλοίωσε το φρόνημα και την ελληνική τους συνείδηση, παρότι ζούσαν αποκομμένοι από τον εθνικό κορμό. Μπορεί να αποτελούσαν μειονότητα -το 40% του πληθυσμού, αλλά γρήγορα κυριάρχησαν στην οικονομική ζωή της περιοχής, ζώντας κυρίως στα αστικά κέντρα.
Η οικονομική τους ανάκαμψη συνδυάστηκε με τη δημογραφική και την πνευματική τους άνοδο. Το 1865 οι Έλληνες του Πόντου ανέρχονταν σε 265.000 ψυχές, το 1880 σε 330.000 και στις αρχές του 20ου αιώνα άγγιζαν τις 700.000. Το 1860 υπήρχαν 100 σχολεία στον Πόντο, ενώ το 1919 υπολογίζονται σε 1401, ανάμεσά τους και το περίφημο Φροντιστήριο της Τραπεζούντας. Εκτός από σχολεία διέθεταν τυπογραφεία, περιοδικά, εφημερίδες, λέσχες και θέατρα, που τόνιζαν το υψηλό τους πνευματικό επίπεδο.
Το 1908 ήταν μια χρονιά - ορόσημο για τους λαούς της Οθωμανικής Αυτοκρατορίας. Τη χρονιά αυτή εκδηλώθηκε και επικράτησε το κίνημα των Νεότουρκων, που έθεσε στον περιθώριο τον Σουλτάνο. Πολλές ήταν οι ελπίδες που επενδύθηκαν στους νεαρούς στρατιωτικούς για μεταρρυθμίσεις στο εσωτερικό της θνήσκουσας Αυτοκρατορίας.
Σύντομα, όμως, οι ελπίδες τους διαψεύστηκαν. Οι Νεότουρκοι έδειξαν το σκληρό εθνικιστικό τους πρόσωπο, εκπονώντας ένα σχέδιο διωγμού των χριστιανικών πληθυσμών και εκτουρκισμού της περιοχής, επωφελούμενοι της εμπλοκής των ευρωπαϊκών κρατών στο Α' Παγκόσμιο Πόλεμο. Το ελληνικό κράτος, απασχολημένο με το «Κρητικό Ζήτημα», δεν είχε τη διάθεση να ανοίξει ένα ακόμη μέτωπο με την Τουρκία.
Advertisement
Αντιδρώντας στην καταπίεση των Τούρκων, τις δολοφονίες, τις εξορίες και τις πυρπολήσεις των χωριών τους, οι Ελληνοπόντιοι, όπως και οι Αρμένιοι, ανέβηκαν αντάρτες στα βουνά για να περισώσουν ό,τι ήταν δυνατόν. Μετά τη Γενοκτονία των Αρμενίων το 1915, οι τούρκοι εθνικιστές υπό τον Μουσταφά Κεμάλ είχαν πλέον όλο το πεδίο ανοιχτό μπροστά τους για να εξολοθρεύσουν τους Ελληνοπόντιους. Ό,τι δεν κατάφερε ο Σουλτάνος σε 5 αιώνες το πέτυχε ο Κεμάλ σε 5 χρόνια!
Το 1919 οι Έλληνες μαζί με τους Αρμένιους και την πρόσκαιρη υποστήριξη της κυβέρνησης Βενιζέλου προσπάθησαν να δημιουργήσουν ένα αυτόνομο ελληνοαρμενικό κράτος. Το σχέδιο αυτό ματαιώθηκε από τους Τούρκους, οι οποίοι εκμεταλλεύθηκαν το γεγονός για να προχωρήσουν στην «τελική λύση».
Στις 19 Μαΐου 1919 ο Μουσταφά Κεμάλ αποβιβάζεται στη Σαμψούντα για να ξεκινήσει τη δεύτερη και πιο άγρια φάση της Ποντιακής Γενοκτονίας, υπό την καθοδήγηση των γερμανών και σοβιετικών συμβούλων του. Μέχρι τη Μικρασιατική Καταστροφή το 1922 οι Ελληνοπόντιοι που έχασαν τη ζωή τους ξεπέρασαν τους 200.000, ενώ κάποιοι ιστορικοί ανεβάζουν τον αριθμό τους στις 350.000.
Όσοι γλίτωσαν από το τουρκικό σπαθί κατέφυγαν ως πρόσφυγες στη Νότια Ρωσία, ενώ γύρω στις 400.000 ήλθαν στην Ελλάδα. Με τις γνώσεις και το έργο τους συνεισέφεραν τα μέγιστα στην ανόρθωση του καθημαγμένου εκείνη την εποχή ελληνικού κράτους και άλλαξαν τις πληθυσμιακές ισορροπίες στη Βόρειο Ελλάδα.
Με αρκετή, ομολογουμένως, καθυστέρηση, η Βουλή των Ελλήνων ψήφισε ομόφωνα στις 24 Φεβρουαρίου 1994 την ανακήρυξη της 19ης Μαΐου ως Ημέρα Μνήμης για τη Γενοκτονία του Ποντιακού Ελληνισμού.
Εγγραφή σε:
Αναρτήσεις (Atom)
-
Θὰ πᾶμε ἐκδρομή Mε ῥουκέτα φοβερή Ὡς τὸν οὐρανό... Οἱ μικροὶ Ἀϊνστάϊν... Μπὲς κι ἐσύ Σ' αὐτὴ τὴ διαδρομή Μὴν ἀργεῖς λεπτό Οἱ μικροὶ Ἀϊν...
-
Κατά την επίσκεψή τους στους Αγίους Τόπους το 473, οι βυζαντινοί πατρίκιοι, Γάλβιος και Κάνδιδος συνάντησαν μία Ιουδαία, η οποία είχε στην ...
