Η Παγκόσμια Ημέρα Ελευθεροτυπίας καθιερώθηκε με πρωτοβουλία της Παγκόσμιας Ένωσης Εφημερίδων (ΠΕΕ) και από το 1993 γιορτάζεται κάθε χρόνο στις 3 Μαΐου, σε ανάμνηση της Διακήρυξης του Βίντχουκ, μία έκκληση ελευθεροτυπίας που υπέγραψαν αφρικανοί δημοσιογράφοι το 1991 για ελεύθερα, ανεξάρτητα και πλουραλιστικά Μ.Μ.Ε.
Η Παγκόσμια Ημέρα Ελευθεροτυπίας μάς υπενθυμίζει τη σπουδαιότητα της προστασίας του θεμελιωδών δικαιωμάτων της ελευθερίας της έκφρασης και της ελευθερίας του Τύπου, όπως κατοχυρώνονται από το άρθρο 19 της Παγκόσμιας Διακήρυξης για τα Ανθρώπινα Δικαιώματα του ΟΗΕ, αλλά και από το Σύνταγμά μας. Χωρίς αυτά τα δύο θεμελιώδη δικαιώματα, η Δημοκρατία είναι κενή περιεχομένου.
Ο Παγκόσμιος Κατάλογος της Ελευθερίας του Τύπου για το 2026
Για πρώτη φορά στην ιστορία του Παγκόσμιου Καταλόγου της Ελευθερίας του Τύπου που συντάσσει κάθε χρόνο η μ.κ.ο Δημοσιογράφοι Χωρίς Σύνορα (RSF), οι περισσότερες από τις μισές χώρες του κόσμου κατατάσσονται πλέον στις κατηγορίες «δύσκολη» ή «πολύ σοβαρή» όσον αφορά την ελευθερία του Τύπου. Σε διάστημα 25 ετών, η μέση βαθμολογία των 180 χωρών και εδαφών που εξετάζονται στον Δείκτη δεν ήταν ποτέ τόσο χαμηλή.
Η Παγκόσμια Ημέρα Γέλιου ξεκίνησε να εορτάζεται στην Ινδία το 1998 με πρωτοβουλία του δρος Μαντάν Κατάρια, που πιστεύει στις θεραπευτικές ιδιότητες του γέλιου. Στη συνέχεια εξαπλώθηκε στις αγγλοσαξονικές χώρες, τη Γαλλία, τη Γερμανία, την Ουγγαρία, τις σκανδιναβικές χώρες και έκτοτε εορτάζεται την πρώτη Κυριακή κάθε Μαΐου.
Μία τυπική Παγκόσμια Ημέρα Γέλιου περιλαμβάνει Πορεία Ειρήνης, ασκήσεις γιόγκα με γέλιο και συγκέντρωση των συμμετεχόντων σε ανοιχτό χώρο με δραστηριότητες γέλιου και προσευχή για την Παγκόσμια Ειρήνη.
Ο ιδρυτής της Παγκόσμιας Ημέρας Γέλιου δρ. Μαντάν Κατάρια σημειώνει: «Οι πολεμικές αναμετρήσεις στον κόσμο είναι αντανάκλαση του εσωτερικού πολέμου που διεξάγεται στα μυαλά των ανθρώπων. Η αιτία που δεν γελάμε πολύ σήμερα είναι επειδή δεν κατανοούμαι την αληθινή σημασία του γέλιου. Το γέλιο δεν είναι μόνο διασκέδαση και χαβαλές, αλλά και έκφραση της ευτυχίας, που μπορεί να έλθει μόνο αν κατανοήσουμε τον σκοπό της ζωής».
Ο Μωάμεθ Β’, ο επονομαζόμενος Πορθητής (Μεχμέτ Φατίχ στα Τουρκικά), υπήρξε ένας από τους διαπρεπέστερους Σουλτάνους της Οθωμανικής Αυτοκρατορίας. Στις 29 Μαΐου 1453 κατέλαβε την Κωνσταντινούπολη κι έθεσε τέλος στην υπερχιλιετή ύπαρξη της Βυζαντινής Αυτοκρατορίας. Αναγνωρίζεται ως μέγας στρατιωτικός ηγέτης γιατί μετά την Άλωση της Πόλης, η οποία ήταν ο διακαής του πόθος, ολοκλήρωσε την κατάκτηση της Μικράς Ασίας, επεκτάθηκε στον ελλαδικό χώρο και τα Βαλκάνια. Τα εδάφη αυτά αποτέλεσαν την καρδιά της Οθωμανικής Αυτοκρατορίας για τους επόμενους τέσσερις αιώνες.
Ο Μωάμεθ γεννήθηκε στις 30 Μαρτίου 1432 στην Αδριανούπολη (Εντίρνε) της Ανατολικής Θράκης, που την εποχή εκείνη ήταν τμήμα του Οθωμανικού Σουλτανάτου. Ήταν ο τέταρτος γιος του σουλτάνου Μουράτ Β’ (1404-1451) και εγγονός του Σουλτάνου Μωάμεθ Α’ (1386-1421). Μητέρα του ήταν η Χιουμά Χατούν, τέταρτη σύζυγος του Μουράτ, σκλάβα αγνώστου καταγωγής.
Πολλοί τον θεωρούν ως τον πατέρα της σύγχρονης πολιτικής επιστήμης, άλλοι τον έχουν χαρακτηρίσει ως ένα κυνικό κτήνος, ταυτίζοντας το όνομά του με τη διαφθορά και τον αυταρχισμό.
Ο Νικολό ντι Μπερνάρντο ντι Μακιαβέλι (Niccolò di Bernardo dei Machiavelli), γεννήθηκε στη Φλωρεντία στις 3 Μαΐου του 1469. Την εποχή εκείνη, η Ιταλία ήταν διαιρεμένη σε ανταγωνιζόμενες πόλεις-κράτη –μεταξύ των οποίων και η Ρώμη υπό τον Πάπα– και αντιμετώπιζε τις συνεχείς επεμβάσεις των ισχυρότερων της Ευρώπης. Από μικρός ο Μακιαβέλι ένιωσε μια έντονη έλξη για την πολιτική και παρακολουθούσε από κοντά τον μεταρρυθμιστή και δικτάτορα της Φλωρεντίας Τζιρόλαμο Σαβοναρόλα. Όταν το 1498 αυτός εκτελέστηκε για την κριτική που άσκησε στον Πάπα Αλέξανδρο VI, ο Μακιαβέλι εισήλθε στα κυβερνητικά κλιμάκια ως γραμματέας και γρήγορα αναρριχήθηκε στην ιεραρχία.
Του ανατέθηκαν σημαντικές διπλωματικές αποστολές, για τις οποίες ταξίδεψε σ’ όλη την Ευρώπη και συναντήθηκε με αρκετές από τις μεγαλύτερες πολιτικές προσωπικότητες της εποχής του, ανάμεσά τους ο Πάπας και ο βασιλιάς της Γαλλίας. Τις μεγαλύτερες επιρροές τις δέχθηκε, όμως, από τον Καίσαρα Βοργία, έναν πανούργο και σκληρό άνθρωπο, εκ των ηγετών της παπικής πολιτείας. Ο Μακιαβέλι δεν συμφωνούσε με τις τακτικές του, ωστόσο πίστευε ότι με έναν κυβερνήτη σαν τον Βοργία οι Φλωρεντινοί θα μπορούσαν να ενώσουν την Ιταλία, κάτι που αποτελούσε όνειρο και στόχο του σ’ όλη τη ζωή του.
Το 1512, οι Μέδικοι επανήλθαν στην εξουσία, ανατρέποντας το δημοκρατικό καθεστώς, με τη βοήθεια των ισπανικών στρατευμάτων. Ο Μακιαβέλι απολύθηκε, υπέστη βασανιστήρια ως εχθρός τους και για μικρό διάστημα φυλακίστηκε. Κατόπιν αποσύρθηκε στο μικρό κτήμα του, λίγο έξω από τη Φλωρεντία, και περίμενε την κατάλληλη ευκαιρία για να επανέλθει στην πολιτική δράση. Την περίοδο της αναγκαστικής αργίας του, μελέτησε κλασικούς συγγραφείς και ιστορία, ιδίως της Ρωμαϊκής Δημοκρατίας. Στη συνέχεια συνδύασε τις εμπειρίες και τα διαβάσματά του και συνέγραψε σειρά βιβλίων πολιτικού και ιστορικού περιεχομένου, αλλά και θεατρικά έργα.
Ο μοναδικός λόγος για τον οποίο ο Μακιαβέλι καταπιάστηκε με τη συγγραφή ήταν η ελπίδα του ότι τα βιβλία του θα τον βοηθούσαν να επανέλθει στην πολιτική σκηνή της Φλωρεντίας. Αυτόν τον σκοπό ο Μακιαβέλι δεν τον πέτυχε, αλλά τουλάχιστον ένα από αυτά τα έργα ξεπέρασε κατά πολύ τις επιδιώξεις και τις προσδοκίες του συγγραφέα του και του χάρισε την αθανασία. Ο «Ηγε
Η ιδέα για την ίδρυση του Πανεπιστημίου Αθηνών ανήκε στον Ιωάννη Καποδίστρια και η υλοποίηση της στον βασιλιά Όθωνα. Ιδρύθηκε με βασιλικό διάταγμα στις 14 Απριλίου του 1837 και εγκαινιάστηκε στις 3 Μαΐου του ίδιου χρόνου. Πρωτοστεγάστηκε στην κατοικία του αρχιτέκτονα Σταμάτη Κλεάνθη, επί της οδού Θόλου, στη βορειοανατολική πλευρά της Ακρόπολης. Ήταν το πρώτο Πανεπιστήμιο, όχι μόνο του νεοσύστατου Ελληνικού Κράτους, αλλά και της Ανατολικής Μεσογείου.
Το Οθώνειον Πανεπιστήμιον, όπως λεγόταν πριν πάρει το σημερινό όνομα Εθνικό και Καποδιστριακό Πανεπιστήμιον Αθηνών, αποτελούνταν από τέσσερις σχολές: Θεολογίας, Νομικής, Ιατρικής και Τεχνών (η οποία περιλάμβανε τότε τις Εφαρμοσμένες Επιστήμες και τα Μαθηματικά). Το 1904, η Σχολή των Τεχνών διασπάστηκε σε δύο Σχολές, σε αυτή των Τεχνών και αυτή των Επιστημών, η οποία περιέλαβε τις νέες Σχολές Φυσικής, Μαθηματικών και Φαρμακευτικής. Το 1919 προστέθηκε το τμήμα της Χημείας και το 1922 η Σχολή Φαρμακευτικής ξεχώρισε ως τμήμα. Μια άλλη αλλαγή έγινε όταν στην Ιατρική Σχολή προστέθηκε το τμήμα της Οδοντιατρικής
Αμερικανός τραγουδοποιός, εμβληματική μορφή της φολκ μουσικής και του τραγουδιού διαμαρτυρίας στις Ηνωμένες Πολιτείες. Μεγάλες του επιτυχίες υπήρξαν τα τραγούδια «If I Had a Hammer», «Where Have All the Flowers Gone» και «Turn! Turn! Turn!», ενώ συνέβαλε στην καθιέρωση του σπιρίτσουαλ «We Shall Overcome» ως του ύμνου της αμερικανικής Αριστεράς και των κινημάτων διαμαρτυρίας.
Ο Πίτερ Σίγκερ (Peter Seeger) γεννήθηκε στις 3 Μαΐου του 1919 στη Νέα Υόρκη, από μουσική οικογένεια, η οποία του έδωσε το ερέθισμα να ασχοληθεί με τη μουσική. Το 1937 έγινε δεκτός στο Πανεπιστήμιο του Χάρβαρντ, αλλά το εγκατέλειψε μετά από λίγους μήνες για να ταξιδέψει και να γνωρίσει την Αμερική. Στα ταξίδια του ανακάλυψε τα προβλήματα και τις ανησυχίες του απλού Αμερικανού και τα εξέφρασε με το μπάντζο του, παίζοντας σε απεργιακές συγκεντρώσεις και διαδηλώσεις για τα ανθρώπινα δικαιώματα.
Στις αρχές της δεκαετίας του '50 εντάχθηκε στο Κομμουνιστικό Κόμμα των ΗΠΑ, αλλά το εγκατέλειψε το 1951, απογοητευμένος από τη σοβιετική εκδοχή του κομμουνισμού. To 1956 καταδικάστηκε για ασέβεια, επειδή αρνήθηκε να συνεργαστεί με την Επιτροπή Αντιαμερικανικών Ενεργειών, του περιβόητου γερουσιαστή ΜακΚάρθι και να καταδώσει τους συντρόφους του. Θα δικαιωθεί δικαστικά, αλλά θα εξαφανιστεί από τα μέσα μαζικής ενημέρωσης για περίπου 17 χρόνια.
Έγινε γνωστός το 1948 με το φωνητικό συγκρότημα «The Weavers», τραγουδώντας επιτυχίες, όπως τα «Goodnight, Irene» και «If I Had a Hammer», που έγινε γνωστό αργότερα από το τρίο των Peter, Paul and Mary. Όταν η μπάντα τον έδιωξε υπό τις πιέσεις της κυβέρνησης, εκείνος έγραψε ορισμένα από τα πιο αρχετυπικά τραγούδια της δεκαετίας του '60., όπως το «Where Have All the Flowers Gone», που έγινε ύμνος κατά του πολέμου του Βιετνάμ και το θρυλικό «Turn! Turn! Turn!», που έκαναν επιτυχία οι Byrds.test
append
Συνέβαλε στην καθιέρωση του Μπομπ Ντίλαν, αν και αργότερα συγκρούστηκε μαζί του, όταν ο Ντίλαν εισήγαγε τον ηλεκτρικό ήχο στη φολκ μουσική. Επηρέασε καλλιτέχνες, όπως η Τζόαν Μπαέζ και ο Μπρους Σπρίνγκστιν, ο οποίος τον χαρακτήρισε «ζωντανό αρχείο της αμερικάνικης μουσικής και συνείδησης». Ο «Μπος» κυκλοφόρησε το 2006 τον δίσκο «We Shall Overcome: The Seeger Sessions», με τραγούδια που έκανε γνωστά ο Πιτ Σίγκερ, ενώ το 2009 οι δυο τους έπαιξαν μαζί στην ορκωμοσία του αμερικανού προέδρου Μπαράκ Ομπάμα.
Παρέμεινε ενεργός μουσικά για πάνω από εβδομήντα χρόνια. Η τελευταία του εμφάνιση ήταν στις 21 Σεπτεμβρίου του 2013 στο «Farm Aid», την ετήσια μουσική εκδήλωση για την ενίσχυση των αναξιοπαθούντων γεωργών, που έγινε στο Σαρατόγκα Σπρινγκς της Νέας Υόρκης.
Ο Πιτ Σίγκερ πέθανε στις 27 Ιανουαρίου του 2014 στη Νέα Υόρκη, σε ηλικία 94 ετών. Πριν από λίγους μήνες είχε φύγει από τη ζωή η επί εβδομήντα χρόνια σύζυγός του, η σκηνοθέτιδα Τόσι Σίγκερ, με την οποία είχε αποκτήσει τέσσερα παιδιά.
Η Δαλιδά (Dalida) ήταν γαλλίδα τραγουδίστρια και ηθοποιός, ιταλο-αιγυπτιακής καταγωγής, με σπουδαία καριέρα στο χώρο του τραγουδιού που διήρκεσε 30 χρόνια. Ήταν ιδιαίτερα δημοφιλής στον μη αγγλόφωνο κόσμο (Ευρώπη, Μέση Ανατολή, Ιαπωνία), με μεγάλες επιτυχίες στο ενεργητικό της («Bambino», «J’attendrai», «Gigi l’ amoroso», «Darla dirladada») και συνολικές πωλήσεις που ξεπερνούν τους 170 εκατομμύρια δίσκους.
Η Γιολάντa Κριστίνα Τζιλιότι, όπως ήταν το πραγματικό της όνομα, γεννήθηκε στο Κάιρο στις 17 Ιανουαρίου 1933 από γονείς ιταλικής καταγωγής. Πέρασε ευτυχισμένα παιδικά χρόνια μέχρι την έκρηξη του Β’ Παγκοσμίου Πολέμου, οπότε ο πατέρας της κλείστηκε για τέσσερα χρόνια σε στρατόπεδο συγκέντρωσης από τους Συμμάχους, λόγω της καταγωγής του. Η νεαρή Γιολάντα φοίτησε σε καθολικό σχολείο κι έμαθε στενογραφία με σκοπό να ακολουθήσει καριέρα γραμματέως.
Στα 17 της είχε μεταμορφωθεί σε μία πανέμορφη γυναίκα και άρχισε να παίρνει μέρος σε διάφορα καλλιστεία, με αποκορύφωμα την ανάδειξή της σε Μις Αίγυπτος το 1954. Την ίδια χρονιά έκανε και το κινηματογραφικό της ντεμπούτο στο μελόδραμα του Νιαζί Μοσταφά «Ένα Ποτήρι και ένα Τσιγάρο», με το καλλιτεχνικό ψευδώνυμο Δαλιδά, με το οποίο συστήθηκε στο διεθνές κοινό και ως τραγουδίστρια. Της δόθηκε, λόγω της ομοιότητάς της με τη διάσημη αμερικανίδα ηθοποιό Χέντι Λαμάρ, που είχε πρωταγωνιστήσει ως Δαλιδά στο βιβλικό δράμα «Σαμψών και Δαλιδά» (1949).
Η Δαλιδά το 1957Το 1955 εγκατέλειψε την Αίγυπτο κι εγκαταστάθηκε στο Παρίσι, προκειμένου να κάνει καριέρα στον κινηματογράφο. Πολύ γρήγορα, όμως, ξεκίνησε καριέρα τραγουδίστριας, όταν την ανακάλυψε ο μουσικός ιμπρεσάριος Μπρινό Κοκατρίξ και ο ραδιοφωνικός παραγωγός Λισιέν Μορίς, ο πρώτος και μοναδικός της σύζυγος
Το 1956 η 23χρονη Δαλιδά γνώρισε την πρώτη της μεγάλη επιτυχία με το τραγούδι «Bambino», με το οποίο έγινε γνωστή κι έξω από τα γαλλικά σύνορα. Ακολούθησαν και άλλες επιτυχίες, με τα τραγούδια «Gondolier» (1957), «Come Prima 'Tu Me Donnes» (1958), «Les Gitans» (1958), «Ciao Ciao Bambina» (1959), «Les Enfants du Piree», διασκευή της οσκαρικής επιτυχίας του Μάνου Χατζιδάκι «Τα παιδιά του Πειραιά» (1960) και «La Danse de Zorba» του Μίκη Θεοδωράκη (1965).
Με την έκρηξη του ροκ εντ ρολ στις αρχές της δεκαετίας του ’60, η Δαλιδά προσαρμόστηκε με επιτυχία στη νέα κατάσταση και τραγούδησε διασκευές κομματιών των The Drifters («Save the Last Dance for Me» με τον γαλλικό τίτλο «Garde-moi La Derniere Danse»), των Kingston Trio («Where Have All the Flowers Gone?» με τον γαλλικό τίτλο «Que Sont Devenues Les Fleurs») κ.ά. Μέχρι το 1964 είχε πουλήσει πάνω από 30 εκατομμύρια δίσκους σε όλο τον κόσμο εκτός από τις αγγλόφωνες χώρες.
Με τη γλυκιά φωνή της, τα μακριά μαλλιά της και το υπέροχο σώμα της, η Δαλιδά ήταν ένα αστέρι πρώτου μεγέθους, που απασχολούσε τα διεθνή μέσα, με αποτέλεσμα να βρίσκεται διαρκώς στο στόχαστρο των παπαράτσι. Το 1961 παντρεύτηκε τον Λισιέν Μορίς, τον άνθρωπο που την ανέδειξε, αλλά ο γάμος τους δεν κράτησε πολύ.
Ύστερα από ένα σύντομο δεσμό με τον Αλέν Ντελόν, βρήκε στοργή και αγάπη στο πρόσωπο του νεαρού ιταλού τραγουδιστή Λουίτζι Τένκο. Η αυτοκτονία του το 1967, επειδή το τραγούδι του δεν πέρασε στην τελική φάση του Φεστιβάλ του Σαν Ρέμο, της κόστισε πολύ. Επιχείρησε να αυτοκτονήσει τις επόμενες ημέρες κι έμεινε αρκετές μέρες σε κώμα. Δεν πρόλαβε να συνέλθει από την αυτοκτονία του αγαπημένου της και μία νέα αυτοκτονία ήρθε να τη συνταράξει, αυτή του πρώην συζύγου της Λισιέν Μορίς, με τον οποίο διατηρούσε πολύ καλές σχέσεις.
Κατόρθωσε να ξεπεράσει την άσχημη ψυχολογική της κατάσταση, κάνοντας στροφή στην καριέρα της στις αρχές της δεκαετίας του ‘70 με πιο σοβαρά τραγούδια. Πιο χαρακτηριστικό ήταν το «Salwa wa Sala» («Ζωντανός και Υγιής»), που τραγούδησε με αφορμή την απελευθέρωση των αιγύπτιων αιχμαλώτων από τους Ισραηλινούς μετά τον Πόλεμο του Γιομ Κιπούρ. Από τις επιτυχίες της αυτής της περιόδου ξεχωρίζουν οι διασκευές του ελληνικού «Ντιρλαντά» και του τραγουδιού της Μίνα «Parole, Parole» (ντουέτο με τον Αλέν Ντελόν) και το «Gigi l’ amoroso», που αναφέρεται στον πρώην αγαπημένο της Λουίτζι Τένκο.
Η εμφάνιση της ντίσκο βρήκε τη Δαλιδά σε ετοιμότητα και το τραγούδι της «J’attendrai» έγινε η πρώτη μεγάλη επιτυχία του είδους στη Γαλλία. Ηχογράφησε, επίσης, το τραγούδι «Salma ya Salama», για να χαιρετήσει τις συμφωνίες του Καμπ Ντέιβιντ, μεταξύ Ισραηλινών και Αιγυπτίων το 1979.
Οι προβληματικές προσωπικές της σχέσεις δεν είχαν τελειωμό. Μετά τον χωρισμό της με τον ιδιοκτήτη της δισκογραφικής της εταιρείας Έντι Μπάρκλεϊ, μία τρίτη αυτοκτονία την κατέβαλλε ψυχολογικά, αυτή του επί δεκαετία συντρόφου της Σανφρέ το 1983.
Στις 3 Μαΐου 1987, η Δαλιδά βρέθηκε νεκρή στο σπίτι της στο Παρίσι, έχοντας πάρει ισχυρή δόση βαρβιτουρικών. «Η ζωή μου έγινε ανυπόφορη, συγχωρήστε με». Μ’ αυτά τα λίγα λόγια που άφησε σε σημείωμά της, εξήγησε το ανεξήγητο: Πώς παρά τις αμέτρητες επιτυχίες της, δεν μπόρεσε να βρει την ευτυχία. Η Δαλιδά ήταν μόνη, πολύ μόνη και οι τρεις άνδρες που είχε αγαπήσει είχαν φύγει από τη ζωή
