Κάθε χρόνο στις 8 και 9 Μαΐου ο ΟΗΕ τιμά την «Ώρα Μνήμης και Συμφιλίωσης για όσους έχασαν τη ζωή τους κατά τη διάρκεια του Δευτέρου Παγκοσμίου Πολέμου (Time of Remembrance and Reconciliation for Those Who Lost Their Lives during the Second World War), ένα διήμερο μνήμης για τα θύματα του Β' Παγκοσμίου Πολέμου.
Ο διεθνής οργανισμός προτρέπει τα κράτη-μέλη του να διοργανώσουν εκδηλώσεις αφιερωμένες στο νόημα του διημέρου.
Στις 23:01 της 8ης Μαΐου 1945 έληξε ο Β' Παγκόσμιος Πόλεμος στην Ευρώπη με την άνευ όρων παράδοση της Ναζιστικής Γερμανίας (00:01 της 9ης Μαΐου στη Σοβιετική Ένωση).
Η 8η Μαΐου έχει καθιερωθεί από τον Παγκόσμιο Οργανισμό Υγείας και την Παγκόσμια Οργάνωση Θαλασσαιμίας ως Παγκόσμια Ημέρα Θαλασσαιμίας (Μεσογειακής Αναιμίας). Έχει ως στόχο την αφύπνιση και ενθάρρυνση των επιστημόνων σε όλο τον κόσμο για την καλύτερη αντιμετώπιση της ασθένειας, καθώς και την ευαισθητοποίηση της κοινής γνώμης σχετικά με τα προβλήματα των θαλασσαιμικών και την προσπάθεια που απαιτείται για την ασφάλεια και την επάρκεια αίματος.
Ο όρος Θαλασσαιμία (ακριβέστερα Θαλασσαναιμία), περιλαμβάνει μία ομάδα διαφορετικών κληρονομικών ανωμαλιών, που οδηγούν σε μείωση της συνθέσεως μιας ή περισσοτέρων από τις πολυπεπτιδικές αλύσεις του μορίου της αιμοσφαιρίνης. Έτσι, ο πάσχων από θαλασσαιμία (μεσογειακή αναιμία) χρειάζεται τακτικές μεταγγίσεις αίματος (όταν έχει κληρονομήσει δύο ανώμαλα αλληλόμορφα γονίδια) για να διατηρήσει σε φυσιολογικά επίπεδα την αιμοσφαιρίνη του οργανισμού του και να μην υποστεί ερυθροποίηση, που είναι βλαπτική για τον οργανισμό του. Όμως, η αγωγή αυτή προκαλεί αιμοσιδήρωση (αύξηση του σιδήρου), που μπορεί να αποδειχθεί θανατηφόρα, αν δεν αντιμετωπιστεί έγκαιρα. Υπάρχει και η περίπτωση ένας άνθρωπος να είναι φορέας της νόσου, όταν έχει κληρονομήσει ένα αλληλόμορφο γονίδιο. Τότε κάνουμε λόγο, κακώς, ότι αυτός έχει το στίγμα της μεσογειακής αναιμίας.
Η πρώτη εμπεριστατωμένη περιγραφή της νόσου έγινε σε άτομα καταγόμενα από χώρες της Μεσογείου, από τον αμερικανό παιδίατρο Τόμας Μπέντον Κούλεϊ το 1925. Εξ ου και οι ονομασίες της Θαλασσαιμία ή Μεσογειακή Αναιμία.
Στις μέρες μας η νόσος μπορεί να προληφθεί. Αρκεί οι νέοι άνθρωποι που θέλουν να τεκνοποιήσουν, να υποβληθούν σε αιματολογικές εξετάσεις στα κέντρα πρόληψης της μεσογειακής αναιμίας, που λειτουργούν σχεδόν σε όλα τα δημόσια νοσοκομεία της χώρας.
Στην Ελλάδα, 3.000 άνθρωποι με θαλασσαιμία χρειάζονται τακτικά αίμα. Οι ανάγκες είναι μεγάλες και μπορεί να ξεπερνούν τις 30 μονάδες αίματος ανά άτομο το χρόνο. Αυτός είναι ένας ακόμη λόγος για την αύξηση της αιμοδοσίας στη χώρα μας.
Η γονιδιακή θεραπεία της θαλασσαιμίας
Ελπιδοφόρα είναι τα πρώτα μηνύματα από τα σχετικά ερευνητικά προγράμματα που βρίσκονται σε εξέλιξη, καθώς έως σήμερα από τους 28 ασθενείς παγκοσμίως που συμμετείχαν σε ερευνητικό πρόγραμμα γονιδιακής θεραπείας, το 80% σταμάτησε τις μεταγγίσεις. Ανάμεσά τους και Έλληνας ασθενής που υποβλήθηκε σε γονιδιακή θεραπεία, στο Νοσοκομείο «Παπανικολάου» της Θεσσαλονίκης, το οποίο συμμετέχει στο ερευνητικό πρόγραμμα.
Οι επιστήμονες εκφράζουν συγκρατημένη αισιοδοξία καθώς όπως αναφέρουν ακόμα βρισκόμαστε σε φάση μελετών, δηλαδή η γονιδιακή θεραπεία -το κόστος της οποίας αγγίζει το ένα εκατομμύριο ευρώ περίπου- δεν είναι ακόμα διαθέσιμη και θα πρέπει να αξιολογηθεί πλήρως, ώστε να έχουμε τα τελικά αποτελέσματα σχετικά με την ασφάλειά της, όπως τόνισαν κατά τη διάρκεια συνέντευξης Τύπου οι εκπρόσωποι της Ελληνικής Αιματολογικής Εταιρείας (ΕΑΕ), με αφορμή την σημερινή Παγκόσμια Ημέρα Θαλασσαιμίας. Υπογράμμισαν ότι οι ασθενείς δεν θα πρέπει να σταματήσουν την θεραπεία τους, τονίζοντας ότι «η μετάγγιση παραμένει ο βασικός τρόπος αντιμετώπισης».
Όπως εξήγησε ο πρόεδρος της ΕΑΕ και πρύτανης του Πανεπιστημίου Αθηνών, Αθανάσιος Δημόπουλος, σήμερα η θαλασσαιμία -ένα νόσημα θανατηφόρο πριν από κάποιες δεκαετίες- έχει μετατραπεί σε χρόνιο-διαχειρίσιμο νόσημα, με μακρά επιβίωση και μεγάλη βελτίωση της ποιότητας ζωής των ασθενών κυρίως λόγω της σημαντικής προόδου στην πρόληψη, διάγνωση και θεραπεία της που έχει επιφέρει θετική αλλαγή στην ολιστική αντιμετώπιση και στη φυσική πορεία του νοσήματος.
Η Παγκόσμια Ημέρα Ερυθρού Σταυρού και Ερυθράς Ημισελήνου γιορτάζεται κάθε χρόνο στις 8 Μαΐου, ημερομηνία γέννησης του ιδρυτή του Ερυθρού Σταυρού, Ερρίκου Ντυνάν.
Η ιδέα προήλθε από την Εθνική Επιτροπή της Τσεχοσλοβακίας, η οποία το 1922 κήρυξε τριήμερη εκεχειρία κατά τη διάρκεια των εορτών του Πάσχα για την προώθηση της ειρήνης.
Κάθε χρόνο στις 8 Μαΐου, οι δύο οργανισμοί μάς υπενθυμίζουν τις τιτάνιες προσπάθειες που καταβάλλουν σε όλο τον κόσμο για την ανακούφιση των ανθρώπων από τις αρρώστιες, τους λοιμούς, τις καταστροφές και τους πολέμους.
Η 8η Μαΐου έχει καθιερωθεί από το 2013 ως Παγκόσμια Ημέρα για τον Καρκίνο των Ωοθηκών (World Ovarian Cancer Day), με πρωτοβουλία ιατρικών εταιρειών και οργανώσεων απ' όλο τον κόσμο και σκοπό την επαρκή ενημέρωση των γυναικών αλλά και την ευαισθητοποίηση της κοινωνίας για αυτή την ασθένεια.
Ο καρκίνος των ωοθηκών, παρόλο που είναι λιγότερα συχνός από τον καρκίνο του τραχήλου της μήτρας ή τον καρκίνο του ενδομητρίου, είναι ο πιο θανατηφόρος, χωρίς να υπάρχει γι’ αυτόν αξιόπιστο τεστ προσυμπτωματικού ελέγχου.
Πολλές φορές τα συμπτώματα συγχέονται με άλλες, λιγότερο σοβαρές ασθένειες (όπως το ευερέθιστο έντερο) και οι περισσότερες γυναίκες αναζητούν βοήθεια αφού ο καρκίνος έχει ήδη εξαπλωθεί, γεγονός που καθιστά δυσκολότερη τη θεραπεία.
Η Παγκόσμια Ημέρα Γαϊδάρου (World Donkey Day) γιορτάζεται κάθε χρόνο στις 8 Μαΐου για να τιμήσει ένα από τα πιο εργατικά ζώα, που συχνά δεν λαμβάνει την αναγνώριση που του αξίζει.
Ο οικόσιτος γάιδαρος είναι ένα εξημερωμένο ζώο με οπλές, που ανήκει στην ίδια οικογένεια με τα άλογα και τις ζέβρες. Πιστεύεται ότι κατάγεται από τον αφρικανικό άγριο όνο και μπορεί να ταξινομηθεί είτε ως υποείδος του είτε ως ξεχωριστό είδος.
Ο γάιδαρος εξημερώθηκε στη Νουβία (μια περιοχή της Αφρικής κατά μήκος του ποταμού Νείλου που ταυτίζεται με το σημερινό Σουδάν και Νότιο Σουδάν) πριν από περίπου 5.000 έως 7.000 χρόνια. Θεωρείται ένα από τα τελευταία θηλαστικά με οπλές που εξημερώθηκαν. Από την Αφρική, ο γάιδαρος εξαπλώθηκε στην Ασία και κατόπιν στην Ευρώπη. Στον Νέο Κόσμο μεταφέρθηκε από τον Χριστόφορο Κολόμβο στο δεύτερο ταξίδι του.
Από την εξημέρωσή τους, οι γάιδαροι χρησιμοποιούνται ως εργασίας για αγροτικές δουλειές, μεταφορές, ιππασία, άλεση, αλώνισμα, άντληση νερού και άλλες δουλειές. Σήμερα υπάρχουν πάνω από 40 εκατομμύρια γάιδαροι παγκοσμίως, και οι περισσότεροι χρησιμοποιούνται σε αναπτυσσόμενες χώρες, ως η φθηνότερη μορφή γεωργικής δύναμης μετά τον ανθρώπινο μόχθο. Στις ανεπτυγμένες χώρες, οι γάιδαροι χρησιμοποιούνται ως κατοικίδια, για βόλτες, για φύλαξη προβάτων, για αναπαραγωγή μουλαριών. Μερικές φορές αρμέγονται για το γάλα τους ή εκτρέφονται για το κρέας τους.
Οι γάιδαροι έχουν τη φήμη ότι είναι πεισματάρηδες, αλλά οι ειδικοί στη συμπεριφορά των ζώων αποδίδουν αυτό το χαρακτηριστικό στην έντονη αίσθηση αυτοπροστασίας. Ένας γάιδαρος δεν θα εξαναγκαστεί ή δεν θα φοβηθεί να κάνει κάτι που θεωρεί επικίνδυνο, αλλά μόλις κερδίσει την εμπιστοσύνη σου, μπορεί να γίνει πιστός σύντροφος και αξιόπιστος εργάτης. Γενικά θεωρούνται φιλικά, παιχνιδιάρικα και έξυπνα ζώα που θέλουν να μαθαίνουν.
Ο Πακιστανός εθνο-οικολόγος και ειδικός στην εκτροφή ζώων με χαμηλό αποτύπωμα άνθρακα, Δρ Αμπντούλ Ραζίκ Κακάρ, συνέλαβε πρώτος την ιδέα για την καθιέρωση μιας Παγκόσμιας Ημέρας του Γαϊδάρου το 2010, ενώ έκανε διδακτορική έρευνα για τις καμήλες στο Πακιστάν. Κάποια στιγμή συνειδητοποίησε ότι οι γάιδαροι ήταν πιο εργατικοί και ανθεκτικοί στο ξηρό κλίμα και στις δύσκολες συνθήκες εργασίας από τις καμήλες, και αποφάσισε ότι αυτά τα καταπληκτικά ζώα άξιζαν αναγνώριση.
Η ημερομηνία της 8ης Μαΐου προτάθηκε από την Νοτιοαφρικανίδα Πέτα Τζόουνς, που αγαπούσε τους γαϊδάρους όσο και ο Δρ. Ραζίκ και στήριξε με θέρμη την πρωτοβουλία του. Την επέλεξε επειδή πέφτει ακριβώς μία εβδομάδα μετά την Εργατική Πρωτομαγιά και οι γάιδαροι χρησιμοποιούνται ως ζώα εργασίας σε πολλά μέρη του κόσμου. Ωστόσο, δεν ήταν παρά το 2018 που η Παγκόσμια Ημέρα του Γαϊδάρου έγινε ευρύτερα γνωστή χάρη στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης και καθιερώθηκε ως ετήσιος θεσμός σε διάφορες γωνιές του πλανήτη.
O άγγλος Έντουερντ Μάιμπριτζ υπήρξε μία μυστηριώδης, όσο και κομβική προσωπικότητα στην ιστορία της φωτογραφίας και του κινηματογράφου.
Ο Έντουαρντ Τζέιμς Μάγκεριτζ, όπως ήταν το πραγματικό του όνομα, γεννήθηκε στις 9 Απριλίου 1830 στο Κίνγκστον της Αγγλίας. Ο πατέρας του ήταν έμπορος σιτηρών και άνθρακα και μετά τον θάνατο του την οικογενειακή επιχείρηση ανέλαβε η μητέρα του.
Εκκεντρικός από τα νιάτα του, άλλαξε το όνομά του σε Έντουερντ Μάιμπριτζ, γιατί πίστευε ότι ταίριαζε περισσότερο με την αγγλοσαξωνική καταγωγή του. Ήταν επίσης αρκετά φιλόδοξος. «Θα κάνω όνομα. Αν αποτύχω, δεν θα ξανακούσεις για μένα» έγραψε κάποτε στη γιαγιά του.
Σε ηλικία 20 ετών έφυγε από την πατρίδα του για ν’ αναζητήσει την τύχη του στις ΗΠΑ. Παρέμεινε στην αφάνεια έως το 1868, όταν άρχισε να γίνεται γνωστός για μια σειρά φωτογραφίες του στην κοιλάδα Γιοσεμάιτ της Καλιφόρνιας.
Η προσπάθεια απαθανάτισης του καλπασμού των αλόγων
Εκεί τον ανακάλυψε ο Λίλαντ Στάνφορντ, πρώην κυβερνήτης της Καλιφόρνιας, βαρόνος των σιδηροδρόμων, ιδρυτής του ονομαστού Πανεπιστημίου Στάνφορντ, λάτρης και εκτροφέας αλόγων ιπποδρομιών. Τον προσέλαβε το 1872 για να κάνει το φαινομενικά αδύνατο, να συλλάβει το βάδισμα ενός αλόγου που καλπάζει.
Ο Στάνφορντ ήθελε να επιβεβαιώσει την υπόθεσή του μέσω της φωτογραφίας, ότι υπάρχει μια στιγμή στον καλπασμό ενός αλόγου όπου και τα τέσσερα πόδια του αιωρούνται από το έδαφος, κουλουριασμένα προς την κοιλιά του. Οι πρώτες του προσπάθειες ήταν ανεπιτυχείς, επειδή η φωτογραφική μηχανή του δεν είχε γρήγορο κλείστρο.
Το πείραμά του διακόπηκε, όταν κατηγορήθηκε για τη δολοφονία του εραστή της νεαρής συζύγου του, με την οποία είχε αποκτήσει ένα γιο. Ωστόσο, τον Φεβρουάριο του 1875, κρίθηκε αθώος από δικαστήριο ενόρκων, αποτελούμενο αποκλειστικά από άνδρες, που θεώρησε την ανθρωποκτονία δικαιολογημένη με βάση το φυσικό δίκαιο και όχι το θετό. Τα επόμενα χρόνια ταξίδεψε στο Μεξικό και την Κεντρική Αμερική και ασχολήθηκε με διαφημιστικές φωτογραφίες της Union Pacific, της σιδηροδρομικής εταιρείας του Λίλαντ.
Το 1877 επέστρεψε στην Καλιφόρνια και συνέχισε τα πειράματά του στη φωτογραφία κίνησης. Χρησιμοποιώντας μία συστοιχία από 12 έως 24 κάμερες κι ένα ειδικό κλείστρο δικής του έμπνευσης, που έδινε έκθεση 2/1000 του δευτερολέπτου, κατόρθωσε να αποδείξει τον ισχυρισμό του Στάνφορντ.
Τα αποτελέσματα της δουλειάς του Mάιμπριτζ δημοσιεύτηκαν ευρέως, τις περισσότερες φορές με τη μορφή σχεδίων που λαμβάνονταν από τις φωτογραφίες του. Επικρίθηκαν, ωστόσο, από εκείνους που πίστευαν ότι τα πόδια του αλόγου δεν θα μπορούσαν ποτέ να πάρουν τέτοιες απίθανες θέσεις.
Η εφεύρεση του ζωοπραξισκόπιου
Για ν’ αντιμετωπίσει μια τέτοια κριτική, ο Mάιμπριζ έδωσε διαλέξεις σχετικά με τη κίνηση των ζώων στις ΗΠΑ και την Ευρώπη. Τις συνόδευε με ένα μηχάνημα δικής του έμπνευσης, το ζωοπραξισκόπιο (zoopraxiscope) που πρόβαλε τις φωτογραφίες με γρήγορη διαδοχή σε μια οθόνη, δίνοντας την ψευδαίσθηση κινούμενων εικόνων. Το ζωοπραξισκόπιο υπήρξε πρόδρομος του κινηματογράφου και δημιούργησε αίσθηση, όταν πρωτοπαρουσιάστηκε στην Παγκόσμια Έκθεση του Σικάγου το 1893
Ο Μάιμπριτζ έκανε τις πιο σημαντικές φωτογραφικές του μελέτες για την κίνηση από το 1884 έως το 1887 υπό την αιγίδα του Πανεπιστημίου της Πενσυλβάνιας. Ήταν φωτογραφίες από δραστηριότητες διαφόρων ανθρώπων, ντυμένων και γυμνών, οι οποίες επρόκειτο να αποτελέσουν μια οπτική συλλογή ανθρώπινων κινήσεων για χρήση καλλιτεχνών και επιστημόνων. Πολλές από αυτές δημοσιεύτηκαν το 1887 στο άλμπουμ «Animal Locomotion: An Electro-Photographic Investigation of Consecutive Phases of Animal Movements»
Ο Έντουερντ Μάιμπριτζ συνέχισε να δημοσιοποιεί και να δημοσιεύει το έργο του έως το 1900, όταν αποσύρθηκε στη γενέτειρά του, το Κίνγκστον της Αγγλίας. Πέθανε στις 8 Μαΐου 1904, σε ηλικία 74 ετών.
Σχετικά
Δύο σημαντικές στιγμές της ζωής του Έντουερντ Μάιμπριτζ απαθανάτισε ο Φίλιπ Γκλας στην όπερα δωματίου «The Photographer», που συνέθεσε το 1982.
To 2021, ο αμερικανός σκηνοθέτης Μαρκ Σάφερ παρουσίασε το ντοκιμαντέρ «Exposing Muybridge». Στο ντοκιμαντέρ μιλούν ιστορικοί, φωτογράφοι και ο ηθοποιός Γκάρι Όλντμαν, ο οποίος συλλέγει έργα του Μάιμπριτζ.
Το πιο γνωστό έργο του γαλλοελβετού συνθέτη Αρτίρ Ονεγκέρ (1892-1955). Συμφωνικό ποίημα, σύμφωνα με τη μουσική ορολογία, διαρκεί γύρω στα επτά λεπτά και πολλοί το εντάσσουν στο αισθητικό ρεύμα του φουτουρισμού, που άκμασε στον μεσοπόλεμο και αποθέωνε τις μηχανές και την τεχνολογική πρόοδο.
Γράφτηκε το 1923 και προσπαθεί να αποδώσει με νότες την κίνηση της ατμομηχανής. Ο συνθέτης αγαπούσε με πάθος τον σιδηρόδρομο, όπως «άλλοι τις γυναίκες ή τα άλογα», όπως έλεγε. «Πασίφικ» είναι τύπος ατμομηχανής με έξι άξονες σε διάταξη 2-3-1, εξ ου και ο τίτλος του έργου «Πασιφίκ 231» (Pacific 231).
Η πρεμιέρα του έργου δόθηκε στις 8 Μαΐου του 1924 στην Όπερα των Παρισίων, με μαέστρο τον ρωσοαμερικανό Σεργκέι Κουσεβίτσκι. Η κριτική δεν αντιμετώπισε ευνοϊκά το έργο. Κάποιοι έκαναν λόγο για «σύγχυση στο μυαλό του συνθέτη», ανάμεσά τους και ο Κουσεβίτσκι, που ήταν και ο ίδιος συνθέτης, ενώ κάποιοι άλλοι το χαρακτήρισαν ως «απλή συρραφή θορύβων».
Ο Aρτίρ Ονεγκέρ υπήρξε εξέχον μέλος της ομάδας των «έξι» της γαλλικής μουσικής. Μαζί με τους Νταριούς Μιγιό, Φρανσίς Πουλένκ, Ζορζ Ορίκ, Λουί Ντιρί και Ζερμέν Ταγιαφέρ προσπάθησε να αναδείξει μία νέα γαλλική μουσική, μακριά από τον βαγκνερισμό και τον ιμπρεσιονισμό του Ντεμπισί.
O Δημήτριος Κρεμαστινός ήταν έλληνας ιατρός (καρδιολόγος) και πολιτικός, που διακρίθηκε για το ήθος και τη μετριοπάθειά του. Διετέλεσε υπουργός Υγείας (1993-1996) στην τρίτη και τελευταία κυβέρνηση του Ανδρέα Παπανδρέου, βουλευτής Δωδεκανήσου με το ΠΑΣΟΚ και τη Δημοκρατική Συμπαράταξη (2000-2004, 2009-2019) και αντιπρόεδρος της Βουλής των Ελλήνων (2015-2019). Επίσης, διετέλεσε καθηγητής Καρδιολογίας στο Πανεπιστήμιο Αθηνών, εκλεγμένο μέλος της Ευρωπαϊκής Ακαδημίας Επιστημών και Τεχνών, πρόεδρος της Ελληνικής Καρδιολογικής Εταιρείας και του Ελληνικού Κολεγίου Καρδιολογίας, καθώς και διευθυντής Καρδιολογικών Κλινικών σε μεγάλα νοσοκομεία της Αττικής.
Ο Δημήτριος Κρεμαστινός γεννήθηκε την 1η Μαϊου του 1942 στη νήσο Χάλκη της ιταλοκρατούμενης τότε Δωδεκανήσου και μεγάλωσε στον Αρχάγγελο της Ρόδου. Σπούδασε στην Ιατρική Σχολή του Πανεπιστημίου Αθηνών και με υποτροφία σύγχρονη Καρδιολογία στο Λονδίνο.
Ακολούθησε ακαδημαϊκή σταδιοδρομία. Ως πανεπιστημιακός γιατρός δημιούργησε στο «Ιπποκράτειο» τη Μονάδα Εντατικής Νοσηλείας Εμφράγματος και Στεφανιαίας Νόσου. Συνέγραψε σημαντικά επιστημονικά συγγράμματα, πάνω από 2.500 επιστημονικές εργασίες, ενώ διετέλεσε επί χρόνια αρθρογράφος στην εφημερίδα «Τα Νέα» για θέματα Καρδιολογίας.
Ανήλθε όλες τις βαθμίδες της πανεπιστημιακής ιεραρχίας με συνεχές ερευνητικό και διδακτικό έργο επί 35 χρόνια. Μετά το τέλος της υπουργικής του θητείας επέστρεψε κανονικά στο Πανεπιστήμιο. Υπήρξε διευθυντής στις μεγαλύτερες Καρδιολογικές Κλινικές της χώρας (Νοσοκομείο «Γ. Γεννηματάς», Β’ Καρδιολογική Κλινική του «Ωνασείου»), ενώ εκ του μηδενός δημιούργησε τη Β' Πανεπιστημιακή Καρδιολογική Κλινική του Νοσοκομείου «Αττικόν», της οποίας υπήρξε ο πρώτος διευθυντής.
Ως υπουργός Υγείας, Πρόνοιας και Κοινωνικών Ασφαλίσεων, ο Δημήτριος Κρεμαστινός:
Επεξέτεινε το ΕΚΑΒ σε όλη τη χώρα με ιατρούς καρδιολόγους και αναισθησιολόγους μέσα στις νοσοκομειακές μονάδες για πρώτη φορά. Μέχρι τότε τα ασθενοφόρα κυκλοφορούσαν μόνο με νοσηλευτές.
Δημιούργησε στη χώρα μονάδες αεροπλάνων του ΕΚΑΒ για τη διακομιδή αρρώστων από τα νησιά και τις απομακρυσμένες περιοχές, με πλήρωμα εξειδικευμένο ιατρικό και νοσηλευτικό προσωπικό.
Δημιούργησε και λειτούργησε για πρώτη φορά τον Οργανισμό Κατά των Ναρκωτικών (ΟΚΑΝΑ) με επέκτασή του σε όλη τη χώρα και εισήγαγε για τους χρήστες ναρκωτικών τη θεραπεία με μεθαδόνη.
Εισήγαγε την τηλεϊατρική στη χώρα και εγκατέστησε τους πρώτους σταθμούς στα νησιά.
Αναμόρφωσε την ψυχική υγεία με πρότυπο το ψυχιατρείο Λέρου που από κοινωνικό όνειδος, όπως το χαρακτήριζε τότε ο διεθνής Τύπος, αναγνωρίστηκε ως πρότυπο ψυχιατρικό κέντρο.
Δημιούργησε την επιτροπή των επτά ξένων εμπειρογνωμόνων από καθηγητές των μεγαλύτερων Πανεπιστημίων της Ευρώπης, με επικεφαλής τον πρύτανη του London School of Economics, η οποία εισηγήθηκε το νόμο για την ανασυγκρότηση του Εθνικού Συστήματος Υγείας με βάση κυρίως το σκανδιναβικό πρότυπο. Το έργο ωστόσο δεν υλοποιήθηκε λόγω της αποχώρησής του από το υπουργείο ως αποτέλεσμα της παραίτησης του Ανδρέα Παπανδρέου από τη θέση του πρωθυπουργού για λόγους υγείας.
Το 2000 εξελέγη για πρώτη φορά βουλευτής με το ΠΑΣΟΚ στην εκλογική περιφέρεια Δωδεκανήσου και επανεξελέγη στις εκλογές του 2009, του 2012 (δις) και του 2015 (δις). Διετέλεσε πρόεδρος της Διαρκούς Επιτροπής Κοινωνικών Υποθέσεων της Βουλής 2009 – 2014 και αντιπρόεδρος της Βουλής των Ελλήνων από τον Οκτώβριο του 2015 έως τον Ιούλιο του 2019. Στις εκλογές του 2019 ήταν εκ νέου υποψήφιος βουλευτής στα Δωδεκάνησα με το Κίνημα Αλλαγής, αλλά δεν εξελέγη.
Στις 26 Μαρτίου 2020, ο Δημήτριος Κρεμαστινός εισήχθη στο Νοσοκομείο «Ευαγγελισμός» της Αθήνας, λόγω βαριάς προσβολής του από τη νόσο COVID-19. Κατά τη διάρκεια της νοσηλείας του απαιτήθηκε η διασωλήνωσή του στη Μονάδα Εντατικής Θεραπείας, όπου άφησε την τελευταία του πνοή στις 8 Μαΐου 2020. Ήταν νυμφευμένος με την καθηγήτρια Δημόσιας Υγείας Τζένη Κουρέα.
Πολεμική αναμέτρηση μεταξύ του Βασιλείου της Ελλάδας και της Οθωμανικής Αυτοκρατορίας, με αφορμή το Κρητικό Ζήτημα. Η πρώτη τουφεκιά έπεσε στις 6 Απριλίου 1897 και οι πολεμικές συγκρούσεις τερματίστηκαν στις 8 Μαΐου του ίδιου χρόνου με ήττα της Ελλάδας.
Στις αρχές του 1896 την Ελλάδα κυβερνούσε ο Θεόδωρος Δηλιγιάννης, πολιτικός με δημαγωγικές τάσεις. Εκτός από τα μεγάλα και δυσεπίλυτα οικονομικά προβλήματα, είχε να αντιμετωπίσει και την κατάσταση στην Κρήτη, που βρισκόταν τότε υπό οθωμανικό ζυγό. Η διακυβέρνηση της μεγαλονήσου από τον ελληνικής καταγωγής Καραθεοδωρή Πασά είχε στεφθεί από αποτυχία. Τα φιλελεύθερο και φιλοδίκαιο πνεύμα του εξόργισε τους Τουρκοκρητικούς, οι οποίοι αποφάσισαν να καταστήσουν αδύνατη την περαιτέρω παραμονή του στο νησί. Ταραχές εξερράγησαν και δολοφονίες χριστιανών προκρίτων σημειώθηκαν, όχι κάτι ασυνήθιστο στη μακραίωνα διαβίωση μουσουλμάνων και χριστιανών στην Κρήτη.
Τον Καραθεοδωρή Πασά διαδέχθηκε ο τουρκαλβανός Τουρχάν Πασάς, ο οποίος ούτε και αυτός έγινε αποδεκτός από τους ομοδόξους του. Με προτροπή των μεγάλων δυνάμεων, τη διοίκηση της Κρήτης ανέλαβε ο χριστιανός Γεώργιος Βέροβιτς, πρώην διοικητής της Σάμου. Η κατάσταση, όμως, παρέμεινε έκρυθμη και το αίμα έρεε άφθονο. Οι χριστιανοί Έλληνες, που αποτελούσαν το 80% των κατοίκων της Κρήτης, είχαν ξεσηκωθεί και ζητούσαν αυτονομία για το νησί τους.
Η Αγγλία, η Γαλλία, η Ρωσία, η Αυστρία και η Ιταλία έστειλαν από ένα πλοίο στην Κρήτη για την προστασία των υπηκόων τους. Το ίδιο ήθελε να πράξει και η Ελλάδα, αλλά εμποδίστηκε από τις πρεσβευτές των Μεγάλων Δυνάμεων στην Αθήνα. Πάντως, βοήθεια έφθανε από την Ελλάδα στην Κρήτη, χάρη στην ιδιωτική πρωτοβουλία και συγκεκριμένα την Εθνική Εταιρεία, μια μεγαλοϊδεατική οργάνωση, με βαθιές ρίζες στην ελίτ της αθηναϊκής κοινωνίας και της ελληνικής διασποράς.
Η ενέργεια αυτή προκάλεσε την αντίδραση του Σουλτάνου Αμπντούλ Χαμίτ, ενώ από την πλευρά τους οι Μεγάλες Δυνάμεις προσπαθούσαν να τον πείσουν να δώσει μεγαλύτερα προνόμια στην Κρήτη. Ο Σουλτάνος δέχθηκε ο διοικητής της Κρήτης να είναι πάντοτε χριστιανός και να διορίζεται με τη σύμφωνη γνώμη των μεγάλων Δυνάμεων, αλλά την ίδια ώρα ενθάρρυνε τους Τουρκοκρητικούς να γίνονται καθημερινά προκλητικότεροι.
Αναχώρηση ελληνικών στρατευμάτων για την Κρήτη
Στις 24 Ιανουαρίου 1897 οι μουσουλμάνοι προέβησαν σε σφαγές χριστιανών στα Χανιά. Ο Δηληγιάννης, ευρισκόμενος σε δύσκολη θέση και υπό την πίεση των λαϊκών αντιδράσεων, αναγκάσθηκε να στείλει στρατιωτικές δυνάμεις στην Κρήτη, γνωρίζοντας ότι αυτό θα αποτελούσε αιτία πολέμου για την Υψηλή Πύλη. Στολίσκος πολεμικών πλοίων κατευθύνθηκε στο νησί υπό τον βασιλόπαιδα Γεώργιο, ενώ ο συνταγματάρχης Τιμολέων Βάσσος με χίλιους άνδρες αποβιβάσθηκε στον όρμο του Κολυμπαρίου (δυτικά των Χανίων), με εντολή να καταλάβει την Κρήτη εν ονόματι του Βασιλιά Γεωργίου Α'.
Στις 7 Φεβρουαρίου είχε την πρώτη του επιτυχία, όταν κατανίκησε τετραπλάσια δύναμη τουρκοκρητών και οθωμανικών δυνάμεων. Στρατιωτικά αγήματα είχαν αποβιβάσει στο νησί και οι Μεγάλες Δυνάμεις, που απαγόρευσαν κάθε περαιτέρω επιθετική ενέργεια στον Βάσσο και τους άνδρες του. Με την παρουσία ελληνικών δυνάμεων στην Κρήτη, ο Σουλτάνος δεν είχε άλλη δυνατότητα, παρά να κηρύξει τον πόλεμο κατά της Ελλάδας. Το έπραξε στις 5 Απριλίου 1897.
Την εποχή εκείνη, η ελληνοτουρκική μεθόριος διέτρεχε τη γραμμή από την Άρτα έως τις νοτιοανατολικές προσβάσεις του Ολύμπου. Οι Οθωμανοί συγκέντρωσαν στρατιωτική δύναμη, αποτελούμενη από 121.500 άνδρες και 1.300 ιππείς, με αρχηγό τον Ετέμ Πασά και γερμανούς συμβούλους. Οι ελληνικές δυνάμεις παρέταξαν 54.000 άνδρες και 500 ιππείς, με επικεφαλής τον διάδοχο Κωνσταντίνο.
Η πρώτη εβδομάδα των πολεμικών επιχειρήσεων (6-11 Απριλίου) αναλώθηκε σε μάχη χαρακωμάτων κατά μήκος των Θεσσαλικών συνόρων. Στις 11 Απριλίου, ο Ετέμ Πασάς και οι άνδρες του εισήλθαν στο ελληνικό έδαφος από τα στενά της Μελούνας και διέσπασαν γρήγορα τις ελληνικές δυνάμεις στον Τύρναβο (12 Απριλίου). Οι έλληνες στρατιώτες υποχώρησαν άτακτα και συμπτύχθηκαν στα Φάρσαλα, όπου αντέταξαν νέα γραμμή άμυνας. Η Λάρισα αφέθηκε στην τύχη της και καταλήφθηκε από τους Τούρκους στις 13 Απριλίου, αφού προηγουμένως είχε εκκενωθεί από τους κατοίκους της. Την ίδια μέρα, τουρκική δύναμη κατευθύνθηκε στο Βελεστίνο, όπου αντιμετωπίστηκε από τον Συνταγματάρχη Σμολένσκη και την ταξιαρχία του.
Με πεσμένο το ηθικό, οι Έλληνες υπέστησαν και νέα ήττα στα Φάρσαλα, στις 24 Απριλίου, υποχωρώντας αυτή τη φορά με τάξη. Ο Σμολένσκης διατάχθηκε να εγκαταλείψει το Βελεστίνο και να μεταβεί με τις δυνάμεις του στον Δομοκό, όπου ο Έλληνες προετοίμαζαν νέα γραμμή άμυνας. Μάταια, όμως, αφού ο υπέρτερος τουρκικός στρατός πέτυχε μια ακόμη νίκη στις 5 Μαΐου, έχοντας πλέον ανοιχτό το δρόμο για την Αθήνα. Σε μια ύστατη προσπάθεια, ο Σμολένσκης, που αποδείχθηκε ο πιο αξιόπιστος στρατιωτικός, διατάχθηκε από τον Κωνσταντίνο να κρατήσει το πέρασμα στις Θερμοπύλες. Δεν χρειάστηκε, γιατί επενέβησαν οι Μεγάλες Δυνάμεις.
Μάχη στο Βελεστίνο
Ο τσάρος Νικόλαος Β', συγγενής εκ μητρός του έλληνα βασιλιά Γεωργίου Α', έπεισε τον Σουλτάνο να διατάξει κατάπαυση του πυρός. Το σχετικό πρωτόκολλο υπογράφτηκε στο χωριό Ταράτσα της Λαμίας στις 8 Μαΐου 1897, με τους Οθωμανούς να έχουν ανακαταλάβει όλη τη Θεσσαλία. Στο μέτωπο της Ηπείρου η ανακωχή έγινε μία μέρα νωρίτερα (7 Μαΐου 1897). Τα πράγματα εκεί είχαν εξελιχθεί καλύτερα για τον Ελληνικό Στρατό. Οι δυνάμεις του συνταγματάρχη Μάνου όχι μόνο κράτησαν στη γραμμή Άρτας - Πέτα, αλλά προήλασαν και μέσα στο τουρκικό έδαφος. Οι απώλειες για την ελληνική πλευρά ήταν 672 νεκροί, 2.383 τραυματίες και 252 αιχμάλωτοι και για την τουρκική 1.111 νεκροί, 3.238 τραυματίες και 15 αιχμάλωτοι.
Οι βασικότερες αιτίες για την εθνική ντροπή του 1897 ήταν η έλλειψη διορατικότητας από την πολιτική τάξη και το απαράσκευο του ελληνικού στρατού. Η κυβέρνηση Δηλιγιάννη, για να αντιμετωπίσει το οικονομικό πρόβλημα της χώρας, είχε περικόψει τις στρατιωτικές δαπάνες, ενώ ο κομματισμός βασίλευε στο στρατό, με την προαγωγή στις ανώτερες θέσεις ανίκανων αξιωματικών.
Ο στρατηγός και μετέπειτα δικτάτωρ Θεόδωρος Πάγκαλος χαρακτηρίζει στα Απομνημονεύματά του «ένοπλο συρφετό» το ελληνικό εκστρατευτικό σώμα και αναφέρει σχετικά: «Η κατάστασις του στρατού μας ήτο οικτρά… Τα στελέχη του πεζικού, εκτός ολίγων, ήσαν τελείως αμαθή και ανίκανα. Η μεγίστη πλειοψηφία των ανωτέρων αξιωματικών απετελείτο από αγαθούς τύπους, των οποίων η στρατιωτική μόρφωσις περιωρίζετο εις την τακτικήν της καταδιώξεως, ληστών, φυγοδίκων και ζωοκλεπτών… Αυτός ήτο στρατός, διά του οποίου η ανεκδιήγητος εκείνη κυβέρνησις ενόμιζεν ότι θα νικήση την Τουρκική Αυτοκρατορία…».
Το οριστικό τέλος του ελληνοτουρκικού πολέμου γράφτηκε στις 22 Νοεμβρίου 1897 στην Κωνσταντινούπολη, με καταρρακωμένο το γόητρο της χώρας και την υπερηφάνεια των Ελλήνων. Ο Θεόδωρος Δηληγιάννης είχε παραιτηθεί υπό το βάρος της ήττας και τη Συνθήκη της Κωνσταντινούπολης υπέγραψε ο Αλέξανδρος Ζαΐμης. Με τη συμφωνία, που επεξεργάστηκαν οι Μεγάλες Δυνάμεις, οι εδαφικές απώλειες για την Ελλάδα ήταν μικρές, αφού επανέκτησε τη Θεσσαλία, την οποία είχε χάσει στο πεδίο της μάχης.
Όμως, η Ελλάδα των τόσων οικονομικών προβλημάτων και του τρικούπειου «Δυστυχώς επτωχεύσαμεν!» υποχρεώθηκε να καταβάλει μια υπέρογκη αποζημίωση στην Τουρκία (4.000.000 τουρκικές λίρες), ως πολεμική επανόρθωση. Αναγκάσθηκε να λάβει ένα ακόμη δάνειο και προκειμένου να ξεπληρώσει το δυσβάστακτο χρέος της τέθηκε υπό Διεθνή Οικονομικό Έλεγχο. Αυτό είχε ως συνέπεια να εκχωρήσει πηγές των δημοσίων εσόδων στους πιστωτές της και να δημιουργηθούν έτσι τα περίφημα μονοπώλια στο τσιγαρόχαρτο, το αλάτι, το πετρέλαιο, τον καπνό, τα σπίρτα και τα τραπουλόχαρτα, που θα διατηρηθούν μέχρι την είσοδο της χώρας μας στην ΕΟΚ το 1981.
Το θετικό για τις εθνικές διεκδικήσεις ήταν η αποχώρηση των Οθωμανών από την Κρήτη, η οποία απέκτησε την αυτονομία της (1898), πρώτο στάδιο για την ενσωμάτωσή της στην Ελλάδα (1913). Η εθνική οργή θα απαλυνθεί με τον καιρό, η φτωχή Ελλάδα γρήγορα θα σηκώσει κεφάλι και 15 χρόνια αργότερα θα γραφτεί το έπος των Βαλκανικών Πολέμων του 1912-1913.
Παραστρατιωτικός μηχανισμός του Εθνικοσοσιαλιστικού (Ναζιστικού) Εργατικού Κόμματος της Γερμανίας, που έπαιξε σημαντικό ρόλο στην άνοδο του Χίτλερ στην εξουσία (Sturmabteilung, στα γερμανικά ή SA).
Τα Τάγματα Εφόδου δημιουργήθηκαν από τον Αδόλφο Χίτλερ στο Μόναχο, στις 4 Νοεμβρίου 1921, αμέσως μετά την άνοδό του στην ηγεσία του ναζιστικού κόμματος. Τα μέλη του στρατολογήθηκαν από ακροδεξιούς πρώην στρατιώτες, που μάχονταν τους αριστερούς στους δρόμους, στα πρώτα στάδια της Δημοκρατίας της Βαϊμάρης.
Πρωταρχικός σκοπός των Ταγμάτων Εφόδου, που διακρίνονταν από τις χακί στολές τους, ήταν η περιφρούρηση των συγκεντρώσεων των Ναζί και η διάλυση των εκδηλώσεων των αντιπάλων κομμάτων. Ιδιαίτερη ήταν η αντιπαράθεσή τους με την παραστρατιωτική οργάνωση του Κομμουνιστικού Κόμματος της Γερμανίας «Συμμαχία των Μαχητών του Κόκκινου Μετώπου» («Roter Frontkämpferbund»). Αργότερα χρησιμοποιήθηκαν για τον εκφοβισμό των μη Αρείων πολιτών της Γερμανίας (Εβραίων, Σλάβων, Τσιγγάνων), συνδικαλιστών και αντιφρονούντων πολιτών.
Τα Τάγματα Εφόδου, ως κομματικός στρατός, διαδραμάτισαν ουσιαστικό ρόλο στην κατάκτηση της εξουσίας από τον Χίτλερ (Ιούλιος 1933), ιδιαίτερα με την απορρόφηση της αντίπαλης οργάνωσης των Χαλυβδόκρανων (Der Stahlhelm), η οποία διαλύθηκε το επόμενο έτος. Είναι χαρακτηριστικό ότι από τα 6.000 μέλη του 1922 έφθασαν στα 3.000.000 μέλη το 1933.
Advertisement
Το 1931, τη διεύθυνση των Ταγμάτων Εφόδου ανέλαβε ο έμπιστος του Χίτλερ, λοχαγός Έρνστ Ρεμ (1887-1934), ο οποίος μέχρι το 1934 έλεγχε και τα Ες-Ες, που είχαν ξεπηδήσει από τους κόλπους τους. Η διαρκώς αυξανόμενη ισχύς των Ταγμάτων Εφόδου και η έλλειψη εμπιστοσύνης του Χίτλερ προς τον Ρεμ, οδήγησαν στην εξόντωση του τελευταίου κατά το αιματηρό ενδοναζιστικό ξεκαθάρισμα λογαριασμών της 30ης Ιουνίου 1934, γνωστό και ως «Νύχτα των Μεγάλων Μαχαιριών».
Ένα μήνα αργότερα, τα Τάγματα Εφόδου αναδιοργανώθηκαν, υπό τη διοίκηση του απόστρατου αξιωματικού Βίκτωρ Λούτσε (1890-1943) και διαχωρίστηκαν από τα Ες-Ες, των οποίων τη διοίκηση ανέλαβε ο Χάινριχ Χίμλερ (1900-1945). Από τότε διαδραμάτισαν δευτερεύοντα ρόλο, καθώς την πρωτοκαθεδρία ανέλαβαν τα Ες-Ες. Τα περισσότερα από τα μέλη των Ταγμάτων Εφόδου ενσωματώθηκαν το 1939 στις γερμανικές ένοπλες δυνάμεις (Βέρμαχτ).
Τα Τάγματα Εφόδου διαλύθηκαν με τη συνθηκολόγηση της Γερμανίας στις 8 Μαΐου 1945.
